Wanneer raakt het productpaspoort uw bedrijf?
Of het digitaal productpaspoort voor ijzer en staal voor uw bedrijf gaat gelden, hangt af van twee dingen: welke rol u speelt bij het product (maakt, importeert of verhandelt u het, of gebruikt u het alleen verderop in de keten) en of het specifieke product waar u mee werkt al onder een gedelegeerde handeling valt. Voor ijzer en staal bestaat die handeling nog niet. De Europese Commissie werkt volgens een werkplan voor de periode 2025-2030, waarin de eerste gedelegeerde handelingen voor 2026 worden verwacht, met verplichtingen die daarna nog eens achttien maanden later ingaan. Voor ijzer en staal zelf houdt ferropas.eu rekening met een periode rond 2028, maar die datum staat niet vast en wordt pas concreet zodra de tekst is gepubliceerd.
Dat betekent dat de vraag "geldt dit voor mij" op dit moment nog geen definitief antwoord heeft, maar wel al goed voor te bereiden is. De verordening zelf beschrijft namelijk vrij precies welk type bedrijf welke verplichting krijgt zodra een productcategorie is aangewezen. Wie nu al weet waar hij in die indeling staat, hoeft later niet te improviseren.
Voor wie het paspoort in eerste instantie is bedoeld
De verplichting om een paspoort te laten opstellen ligt in de kern bij wie het product op de EU-markt brengt: de fabrikant die staal of ijzeren halffabricaten produceert, of de importeur die dat vanuit een land buiten de EU binnenbrengt. Dat is de partij die de gegevens over materiaal, herkomst en samenstelling moet aanleveren, en die daarmee verantwoordelijk is voor de juistheid ervan. In de kennisbank leggen we uit hoe deze rol precies is afgebakend en welke term de verordening daarvoor gebruikt.
Als uw bedrijf staal of ijzeren halffabricaten zelf produceert, of ze rechtstreeks vanuit een derde land invoert om ze binnen de EU te verkopen, is dat het scenario waarin de verplichting het meest waarschijnlijk rechtstreeks bij u komt te liggen zodra de gedelegeerde handeling ingaat. Dat geldt ongeacht of u een handelsonderneming, een walserij of een importeur van gietstukken bent: de rol die u speelt weegt zwaarder dan de branche waarin u zich noemt.
Wanneer u er nog niet direct bij hoort
Een deel van de bedrijven in de keten krijgt de verplichting niet rechtstreeks, maar wel de gevolgen ervan. Een installatiebedrijf dat stalen profielen inkoopt bij een groothandel, of een constructiebedrijf dat verwerkte plaatstaal verwerkt in een eindproduct, is doorgaans geen aanbieder in de zin van de verordening. U verwerkt of gebruikt het materiaal, u brengt het niet als zodanig op de markt. Dat betekent niet dat het u volledig ontgaat: als uw leverancier straks een paspoort moet meeleveren, verwacht u waarschijnlijk wel dat die gegevens kloppen en bruikbaar zijn, bijvoorbeeld voor uw eigen inkoopdossier of voor een opdrachtgever die daarnaar vraagt.
Ook een kantoororganisatie of een bedrijf dat staal alleen als bevestigingsmateriaal of gereedschap gebruikt, valt doorgaans buiten de kring van directe verplichtingen. De vraag die dan overblijft, is niet "moet ik een paspoort maken", maar "moet ik straks kunnen aantonen dat ik met paspoorten kan omgaan" — en dat is een andere, veel kleinere opgave.
Wat de verordening bepaalt over het moment
De verordening zelf koppelt de verplichting niet aan een vaste kalenderdatum voor alle producten tegelijk, maar aan de publicatie van een gedelegeerde handeling per productgroep. Zolang die handeling er voor ijzer en staal niet is, bestaat er geen wettelijke verplichting om nu al een paspoort te laten opstellen. Wat wel al bestaat, is het werkplan waarin de Commissie aangeeft welke volgorde ze aanhoudt en welke termijnen daarna gelden. Op de pagina over waar onze informatie vandaan komt leest u hoe wij die planning volgen en bijwerken zodra er een officiële tekst ligt.
Dit onderscheid tussen "nog niet verplicht" en "nooit verplicht" is belangrijk. Voor veel bedrijven in de staalketen is de vraag niet óf het paspoort ooit gaat gelden, maar wannéér en in welke vorm. Wachten tot de datum vaststaat, is een geldige keuze; nu al uitzoeken waar u staat, scheelt op het moment dat de verplichting wel ingaat.
Hoe u dit voor uw eigen bedrijf nagaat
Omdat de indeling afhangt van uw rol, uw product en het moment waarop een gedelegeerde handeling verschijnt, is een algemeen antwoord voor "de staalsector" niet te geven. Wat wel werkt, is het voor uw eigen situatie systematisch nalopen: welk product verlaat uw bedrijf, in welke vorm, en aan wie. Met een paar vragen zien waar u ongeveer staat krijgt u daar een eerste, kosteloze indicatie van, zonder dat dit een juridisch oordeel is over uw specifieke geval. Voor de onderliggende begrippen en de precieze vindplaats in de officiële tekst kunt u terecht in de kennisbank met uitleg per onderwerp.
Heeft u na het lezen nog een vraag die hier niet aan bod komt, dan staat een deel van de veelgestelde vragen verzameld op de pagina met veelgestelde vragen. Voor een oordeel over uw eigen bedrijfssituatie blijft een jurist of de bevoegde toezichthouder het juiste aanspreekpunt; ferropas.eu beschrijft de regeling, maar oordeelt niet over individuele gevallen.
Wilt u snel weten waar u ongeveer staat, zonder meteen een account aan te maken? Doe de gratis quick-scan of blader door de onderwerpen in de kennisbank — beide zijn een goed startpunt om deze vraag voor uw eigen bedrijf scherp te krijgen.