Voor ijzer en staal verandert er dit jaar naar verwachting nog niets concreets in de praktijk van uw bedrijf, maar wel iets belangrijks op papier: de Europese Commissie werkt aan de eerste gedelegeerde handeling die specifiek over ijzer en staal gaat. Dat is het document waarin pas echt wordt vastgelegd welke gegevens in het digitaal productpaspoort moeten komen, voor welke producten precies, en vanaf welk moment. Zolang die handeling er niet is, blijft de invoeringsdatum een verwachting en geen vaststaand feit.
Voor wie dat uitmaakt: iedereen die ijzer en staal produceert, importeert of verwerkt en op enig moment als aanbieder in de zin van de verordening kan gelden. Voor de staalhandel en metaalverwerkers die vooral inkopen bij anderen, is dit vooral een moment om te volgen, niet om nu al op te reageren. Wie zelf produceert of importeert, doet er goed aan de planning in de gaten te houden, omdat de tijd tussen publicatie van de handeling en het moment waarop verplichtingen ingaan relatief kort is.
Wat een gedelegeerde handeling precies is
De verordening die het digitaal productpaspoort mogelijk maakt, de ESPR, is een raamwerk. Ze bepaalt de hoofdlijnen: dat er een paspoort komt, wie daarvoor verantwoordelijk is, en welke rechten toezichthouders en afnemers krijgen. De invulling per productgroep, dus ook voor ijzer en staal, gebeurt via aparte gedelegeerde handelingen. Pas in die handeling staat welke gegevens verplicht zijn, welke normen gelden en hoe het paspoort er voor deze productgroep concreet uitziet. Zonder die handeling is er een wet die zegt dát er een paspoort komt, maar nog niet hoe.
Het werkplan van de Commissie voor de periode 2025-2030 noemt ijzer en staal als een van de productgroepen waarvoor een eerste gedelegeerde handeling wordt voorbereid, met 2026 als het jaar waarin publicatie wordt verwacht. Daarna geldt doorgaans een periode van achttien maanden voordat de verplichtingen daadwerkelijk ingaan. Dat betekent dat een publicatie in 2026 zou kunnen leiden tot verplichtingen ergens in 2028, wat aansluit bij de verwachting die op deze site al langer wordt genoemd. Belangrijk om te onthouden: dit is een planning, geen toezegging. Werkplannen schuiven, en de definitieve tekst kan op onderdelen afwijken van wat er nu wordt voorbereid.
Wat er dit jaar wél al te doen is
Ook zonder definitieve tekst kan het nuttig zijn om nu al in kaart te brengen welke producten uw bedrijf op de markt brengt, wie in de keten welke rol speelt en welke gegevens over herkomst, samenstelling en bewerking al beschikbaar zijn. Dat werk hoeft niet te wachten op de gedelegeerde handeling, want de basisgegevens die een paspoort straks nodig heeft, verschillen niet fundamenteel van de gegevens die nu al voor andere doeleinden worden vastgelegd, zoals bij inkoopcontracten of kwaliteitscertificaten. Wie daar nu structuur in aanbrengt, hoeft dat straks niet in korte tijd te doen.
Het is ook het moment om na te gaan of de eigen softwareleverancier al nadenkt over de vraag hoe gegevens straks in een gestandaardiseerd paspoort moeten worden aangeleverd. Dat gesprek kan nu al gevoerd worden, ook al staat de exacte dataset nog niet vast. In de kennisbank per onderwerp uitgezocht staat een overzicht van de begrippen en verplichtingen die tot nu toe bekend zijn, met een directe verwijzing naar de officiële tekst op EUR-Lex.
Hoe u dit voor uw eigen situatie volgt
Omdat de datum en de precieze inhoud nog niet vaststaan, is het risico van verkeerd voorbereiden vooral dat men te vroeg te veel vastlegt op basis van een tekst die nog kan veranderen, of juist te laat begint omdat 2028 nog ver weg lijkt. Een tussenweg is: nu de eigen situatie in kaart brengen, en pas concrete stappen zetten zodra de gedelegeerde handeling is gepubliceerd. Met een paar vragen zien waar uw bedrijf nu staat geeft een eerste indicatie, zonder dat daar een verplichting aan vastzit.
Voor wie wil weten hoe deze informatie tot stand komt en waar de gegevens over de planning vandaan komen, legt de pagina hoe wij de informatie samenstellen uit welke bronnen worden gevolgd en hoe vaak ze worden gecontroleerd. Vragen die vaker terugkomen over timing en toepasselijkheid staan gebundeld bij de antwoorden op de meestgestelde vragen.
Of het digitaal productpaspoort voor uw specifieke producten en rol in de keten geldt, en wanneer precies, is een vraag die pas met zekerheid te beantwoorden is zodra de gedelegeerde handeling er ligt. Voor de eigen situatie blijft een jurist of de bevoegde toezichthouder het aangewezen aanspreekpunt. Wilt u ondertussen zicht houden op wat er verandert, doe dan gerust de gratis quick-scan of loop de onderwerpen in de kennisbank door.