Wie controleert het digitaal productpaspoort in een ander EU-land?
De kortste versie: de regels zelf zijn overal in de EU hetzelfde, want de ESPR is een verordening en geen richtlijn. Een verordening werkt rechtstreeks in elk lidstaat, zonder dat een land haar eerst in eigen wetgeving moet omzetten. Wat wél per land verschilt, is welke instantie de controle uitvoert en hoe die controle praktisch is ingericht.
Voor een bedrijf dat staal verkoopt aan een klant in Duitsland of België, of dat halffabricaten inkoopt bij een leverancier in Polen, betekent dit dat de inhoud van het paspoort niet verandert omdat de grens over gaat. De toezichthouder die eventueel vragen stelt over dat paspoort, is wel een andere dan de Nederlandse.
De verordening is Europees, het toezicht is nationaal
De ESPR bepaalt wat er in een digitaal productpaspoort moet staan en wie daarvoor verantwoordelijk is. Dat deel van de regelgeving is in elke lidstaat identiek. Toezicht en handhaving lopen in de EU echter al langer via nationale markttoezichtautoriteiten, en dat patroon zet zich ook hier door. Elke lidstaat wijst zelf een of meer instanties aan die mogen controleren of een product aan de verplichtingen voldoet.
In Nederland ligt markttoezicht op productregelgeving doorgaans bij instanties die u kent van andere productwetgeving. Voor de precieze aanwijzing en bevoegdheden bij het digitaal productpaspoort is de officiële tekst van de verordening en de aankondigingen van de toezichthouder de vindplaats om te volgen; die informatie staat nog niet overal even ver uitgewerkt, en dat verschilt op dit moment ook nog tussen lidstaten. Wie precies wil weten hoe dit voor de eigen situatie uitpakt, kan dat het beste navragen bij de bevoegde toezichthouder of een jurist.
Wat dit betekent voor de staalhandel over de grens
Voor bedrijven die uitsluitend binnen Nederland leveren, is dit vooral een achtergrondfeit. Voor bedrijven die grensoverschrijdend werken, kan het praktisch worden. Een controle bij een Duitse klant verloopt via de Duitse toezichthouder, met de werkwijze en het tempo dat daar gangbaar is. Dat kan anders zijn dan wat u in Nederland gewend bent, ook al gaat het over exact dezelfde gegevens in het paspoort.
Dit speelt ook mee in de omgang met leveranciers buiten Nederland. Een Poolse of Italiaanse leverancier die het paspoort samenstelt, doet dat volgens dezelfde Europese eisen, maar valt onder het toezicht van de eigen lidstaat. Voor u als afnemer verandert er in de praktijk niet zoveel: u kijkt naar de inhoud van het paspoort en naar de vraag of de gegevens kloppen en actueel zijn, niet naar welk land toezicht houdt op uw leverancier.
Wat u wel en niet kunt verwachten
Het is verstandig om twee dingen los van elkaar te houden. Ten eerste de inhoud van het paspoort: de gegevens die erin moeten staan, zijn Europees vastgelegd en horen dus overal hetzelfde te zijn, op landspecifieke aanvullingen na die de verordening zelf toelaat. Ten tweede het toezicht: welke instantie controleert, hoe streng, en met welke prioriteiten. Dat tweede deel is nationaal beleid en kan per land verschuiven, ook na de eerste invoering.
Op dit moment is het gedelegeerde besluit dat de verplichting voor ijzer en staal concreet maakt nog niet gepubliceerd. Zodra dat gebeurt, wordt ook duidelijker hoe het toezicht per lidstaat wordt ingericht. Wie hierover per onderwerp op de hoogte wil blijven, kan in de kennisbank met onderwerpen per situatie terugvinden wat er op dit moment vaststaat en wat nog moet worden ingevuld.
Waar u dit kunt volgen
Omdat de invoering nog in beweging is, verschuift dit onderwerp mogelijk nog. Een goede gewoonte is om periodiek te checken of er nieuws is over de aanwijzing van toezichthouders in de landen waar u zaken doet, in plaats van te wachten tot er iets misgaat. Op de pagina die laat zien waar onze informatie vandaan komt leest u hoe wij bronnen bijhouden en verwerken.
Voor bedrijven die vooral willen weten of dit onderwerp voor hen relevant is voordat ze zich verder verdiepen, is de gratis quick-scan met een paar vragen een snelle eerste stap. Wie liever eerst losse vragen wil beantwoorden, vindt een overzicht op de pagina met veelgestelde vragen.
Doe de gratis quick-scan of blader door de kennisbank om te zien wat er voor uw bedrijf en uw handelsrelaties over de grens al vaststaat, en wat nog moet worden ingevuld.