Of het digitaal productpaspoort ook geldt voor staal dat u nu al op voorraad heeft, hangt af van het moment waarop dat staal in de handel is gebracht, niet van het moment waarop u het verkoopt of verwerkt. Productwetgeving zoals de ESPR-verordening werkt doorgaans met dat scharnierpunt: vanaf de verplichtingsdatum moet nieuw in de handel gebracht staal aan de eisen voldoen. Voor staal dat daarvóór al in de handel is gebracht, kennen vergelijkbare verordeningen meestal geen verplichting met terugwerkende kracht, maar de precieze overgangsregels voor ijzer en staal zijn nog niet gepubliceerd.
Dat betekent concreet dat u op dit moment niet met zekerheid kunt zeggen of uw huidige voorraad straks wel of niet onder de regeling valt. De gedelegeerde handeling die dit vastlegt, moet nog verschijnen. Wat u wel kunt doen, is nu al in beeld brengen welk deel van uw assortiment onder de reikwijdte van ijzer en staal valt en welke rol u daarin speelt, zodat u niet wordt overvallen zodra de datum en de overgangstermijn bekend zijn.
Waarom deze vraag nu al leeft
Bedrijven die grondstoffen of halffabricaten inkopen, werken vaak met voorraden die maanden of zelfs jaren blijven liggen voordat ze worden verwerkt of doorverkocht. Een installatiebedrijf met stalen profielen in het magazijn, een handelaar met partijen plaatstaal, een constructiebedrijf met reststukken: in al die gevallen is de vraag terecht of straks met terugwerkende kracht alsnog een paspoort moet worden aangemaakt voor iets dat al jaren in bezit is. Die vraag is begrijpelijk, maar op dit moment nog niet met zekerheid te beantwoorden, omdat de verordening zelf nog niet is uitgewerkt voor dit productgebied.
Wat de verordening als scharnierpunt lijkt te hanteren
In de bredere ESPR-verordening en in vergelijkbare Europese productregels wordt vaak gewerkt met het moment van "in de handel brengen": het eerste moment waarop een product in de Europese markt beschikbaar wordt gesteld. Verplichtingen die later ingaan, gelden dan in de regel voor producten die ná die datum voor het eerst in de handel worden gebracht. Product dat al eerder is verkocht of geleverd, blijft in veel vergelijkbare regelingen buiten de nieuwe verplichting. Dit is een algemeen patroon in productwetgeving, geen vaststaand gegeven voor ijzer en staal specifiek. De gedelegeerde handeling voor dit productgebied moet dit nog bevestigen, met eigen data en eventueel eigen uitzonderingen.
Om dit patroon goed te kunnen volgen, is het nuttig de verordening zelf te leren lezen zodra de tekst er is. Wie nu al wil begrijpen hoe zo'n tekst is opgebouwd en waar de kernbegrippen staan, vindt een overzicht in de kennisbank met uitleg per onderwerp.
Wat dit voor uw voorraad kan betekenen
Ontstaat er een overgangsregeling, dan is het aannemelijk dat die twee vragen apart behandelt: het moment waarop een product voor het eerst in de handel is gebracht, en het moment waarop dat product opnieuw wordt doorverkocht of verwerkt. Een handelaar die staal doorverkoopt dat al vóór de verplichtingsdatum bij hem lag, bevindt zich mogelijk in een andere positie dan een fabrikant die nieuw staal produceert ná die datum. Ook de vraag of u optreedt als fabrikant, importeur of distributeur kan meespelen in hoe een overgangsregeling wordt toegepast. Dat onderscheid wordt beschreven in de verordening zelf, niet in dit artikel, en verschilt mogelijk per rol in de keten.
Omdat dit per bedrijf en per productstroom kan verschillen, is het nuttig om voor uw eigen assortiment te bekijken welk deel wel en welk deel niet onder de reikwijdte van ijzer en staal valt. Met een paar gerichte vragen krijgt u daar een eerste indicatie van; dat kan bijvoorbeeld via de productscan die in een paar stappen een indicatie geeft.
Wat u nu al kunt doen, zonder op de definitieve tekst te wachten
Ook zonder dat de gedelegeerde handeling er al is, is het zinvol om nu al te inventariseren welke stalen producten u op voorraad heeft, van wie u ze heeft ontvangen en welke gegevens daarbij horen: certificaten, samenstelling, herkomst. Die informatie heeft u hoe dan ook nodig zodra een paspoort wordt samengesteld, ongeacht of dat voor bestaande of voor nieuwe voorraad geldt. Zo bouwt u vast een basis op waar u later op kunt voortbouwen, in plaats van dat u alles achteraf moet reconstrueren.
Veelgestelde praktijkvragen over reikwijdte en overgangsmomenten worden ook los bijgehouden, met steeds een korte toelichting en een verwijzing naar de vindplaats in de officiële tekst zodra die bekend is; die vindt u terug bij de veelgestelde vragen over het productpaspoort. Voor wie wil weten hoe ferropas.eu de informatie op deze site samenstelt en welke bronnen daaraan ten grondslag liggen, staat dat beschreven op de pagina over hoe de informatie op ferropas.eu tot stand komt.
Voor de situatie van uw eigen bedrijf en uw eigen voorraad blijft het verstandig om bij twijfel een jurist te raadplegen of contact op te nemen met de bevoegde toezichthouder, zeker zodra de gedelegeerde handeling is gepubliceerd en de overgangstermijnen bekend worden.
Wilt u alvast een beeld krijgen van welk deel van uw assortiment straks relevant wordt? Doe de gratis quick-scan of blader door de onderwerpen in de kennisbank om te zien wat er voor uw type bedrijf al bekend is.