Veel bedrijven die staal inkopen of verwerken lezen dat het digitaal productpaspoort straks ook iets zegt over de CO2-voetafdruk van het materiaal. Dat klopt: de milieu-impact van een product, waaronder de uitstoot die vrijkomt bij de productie, is een van de gegevenscategorieën die de Europese verordening voor ecologisch ontwerp noemt als mogelijke inhoud van een paspoort. Voor staal en ijzer ligt dit onderwerp gevoelig, omdat de productie van ruw staal relatief veel energie kost en de uitstoot per ton sterk verschilt tussen productieroutes.
Het belangrijkste detail dat op dit moment speelt: de precieze rekenmethode voor die CO2-voetafdruk ligt nog niet vast. Er wordt gewerkt met een Europese methodiek voor milieuvoetafdrukken, maar hoe die methodiek concreet wordt ingevuld voor staal en ijzer, welke productiestappen worden meegeteld en hoe recyclingpercentages worden verrekend, moet nog worden vastgelegd in de gedelegeerde handeling voor deze productgroep. Wie nu al een exact cijfer op een paspoort verwacht, komt dus te vroeg.
Waarom CO2 een plek krijgt in het paspoort
Het digitaal productpaspoort is bedoeld om gegevens over een product tijdens de hele levensduur beschikbaar te maken, van grondstof tot recycling. De CO2-voetafdruk hoort daarbij, omdat de verordening ecologisch ontwerp centraal stelt en uitstoot een van de meest gebruikte indicatoren daarvoor is. Voor staal en ijzer telt bovendien mee dat de sector al langer onder Europese aandacht staat vanwege energie-intensieve productieprocessen en de grensheffing op CO2 bij import, die los van het productpaspoort al vraagt om uitstootgegevens.
Dat betekent niet dat elk stuk staal straks een individueel gemeten getal krijgt. Voor veel materialen wordt gewerkt met gemiddelden per productieroute of per fabriek, aangevuld met gegevens over herkomst en recyclingpercentage. Wie precies wil weten hoe de verordening begrippen als milieu-impact en productgroep hanteert, vindt een algemene toelichting bij de meestgestelde vragen over het digitaal productpaspoort.
Wat dit voor uw bedrijf betekent
Voor de meeste MKB-bedrijven die staal bewerken of doorverkopen komt de CO2-informatie niet uit eigen metingen. In de praktijk wordt deze informatie doorgaans aangeleverd door de fabrikant of importeur, die verantwoordelijk is voor de inhoud van het paspoort. Welke rol uw eigen bedrijf daarbij speelt en wat dat betekent voor uw verplichtingen, hangt af van hoe de verordening die rol precies onderscheidt. Een overzicht van hoe die rollen zijn ingedeeld en wat daarbij hoort, staat in de kennisbank per situatie.
Voor inkoopafdelingen is het wel relevant om te weten dat CO2-gegevens straks een vast onderdeel van de leveranciersinformatie kunnen worden, naast andere technische specificaties. Wie nu al contracten of inkoopvoorwaarden aanpast, doet er goed aan rekening te houden met een gegevenscategorie die nog kan veranderen zodra de definitieve rekenregels bekend zijn.
Wat u nu al kunt doen
Zonder vooruit te lopen op regels die nog niet vaststaan, is het wel zinvol om na te gaan welke CO2-gegevens uw huidige leveranciers al bijhouden. Veel staalproducenten publiceren milieuverklaringen of vergelijkbare documenten, en die vormen mogelijk een bruikbare basis zodra de officiële methodiek is vastgesteld. Ook is het nuttig om te weten welk systeem uw bedrijf gebruikt om productgegevens vast te leggen, en of dat systeem in staat is om een extra gegevensveld zoals een CO2-waarde te ontvangen en door te geven. Hoe zo'n gegevensketen in de praktijk wordt opgebouwd, is te zien op de pagina over de herkomst van de gegevens.
Voor de vraag of en wanneer dit precies voor uw eigen producten gaat gelden, is de officiële tekst van de verordening en de bijbehorende gedelegeerde handeling de aangewezen bron, aangevuld met advies van een jurist als daar in uw situatie twijfel over bestaat.
Zelf uw situatie in beeld brengen
Wilt u weten hoe deze ontwikkeling zich verhoudt tot uw eigen producten en processen? Met de gratis quick-scan doorlopen krijgt u in een paar vragen een indicatie van waar u nu staat, zonder dat daar een verplichting aan vastzit.