Czy mogę zniszczyć niesprzedane zapasy stali?
Zniszczenie zapasów stali nie jest jeszcze zakazane
W odniesieniu do niesprzedanej stali i półproduktów ze stali nie obowiązuje obecnie żaden zakaz zniszczenia wynikający z ESPR. Artykuły 23 do 26 Rozporządzenia (UE) 2024/1781 (ESPR) dotyczą zapobiegania zniszczeniu niesprzedanych towarów konsumpcyjnych. Stal i półprodukty żelazne, które przechodzą poprzez handel stalą do metalowników i firm budowlanych, zwykle nie są towarami konsumpcyjnymi, leczInput przemysłowy do dalszego przetwarzania. To, czy i w jaki sposób zasady te będą mieć zastosowanie w przyszłości również do określonych grup produktów poza towarami konsumpcyjnymi, zależy od przyszłych aktów delegowanych ustalanych dla każdej grupy produktów. Dla stali taki akt jeszcze nie istnieje.
Towary konsumpcyjne a półprodukty przemysłowe
ESPR rozróżnia produkty sprzedawane bezpośrednio konsumentom od produktów przetwarzanych jako surowce lub półprodukty w dalszej części łańcucha. Artykuły 23 do 26 skupiają się na pierwszej kategorii: towary, które uczestnik rynku nie zdołał sprzedać użytkownikowi końcowemu i które są następnie wyrzucane lub niszczone zamiast być ponownie wykorzystywane, darowane lub poddawane recyklingowi. Partia blachy, profili lub coili, która pozostaje u handlowca stalą, ponieważ klient się wycofał, w praktyce nie jest towarem konsumpcyjnym w rozumieniu tych przepisów — chodzi o półprodukt, który przejdzie kolejny etap przetwarzania w firmie metalowej lub budowlanej. To rozróżnienie jest istotą podziału: przepisy zostały napisane dla handlu detalicznego i handlu elektronicznego w produktach konsumenckich (takie jak odzież, elektronika, meble), a nie dla zapasów B2B w łańcuchu metalowym.
To nie oznacza, że sektor metalowy kategorycznie wykracza poza przyszłe zastosowanie tych przepisów. ESPR jest rozporządzeniem ramowym: precyzyjne grupy produktów, dla których będą obowiązywać wymogi — w tym ewentualne zasady dotyczące niesprzedanej zapasów — są wypełniane dla każdej grupy produktów poprzez akty delegowane. Dopóki taki akt dla żelaza i stali nie zostanie opublikowany, po prostu nie ma jeszcze przepisu, który ograniczałby zniszczenie niesprzedanej zapasów stali. Podział leży zatem nie tylko w naturze produktu (towar konsumpcyjny lub nie), ale także w fakcie, że dla każdego sektora wymagana jest oddzielna decyzja, zanim cokolwiek będzie miało konkretne zastosowanie.
Brak stałej daty dla tych przepisów w przypadku stali
Nie ma ustalonej daty, kiedy artykuły 23 do 26 ESPR będą mieć konsekwencje dla żelaza i stali. Dla niektórych grup produktów, takich jak tekstylia i obuwie, ESPR zawiera już szczególne przepisy dotyczące zniszczenia niesprzedanych zapasów. Dla innych grup produktów — w tym półproduktów metalowych — należy najpierw ustalić, poprzez akt delegowany, czy i w jaki sposób tego typu przepis będzie mieć zastosowanie. Zgodnie z ogólnym planem działalności Komisji Europejskiej na lata 2025-2030 pierwszy akt delegowany na podstawie ESPR oczekiwany jest w 2026 roku, z obowiązkami następującymi zwykle osiemnaście miesięcy później. To czy i kiedy będzie to konkretnie opracowane dla żelaza i stali, nie jest jeszcze ustalone. Dopóki taki akt nie będzie dostępny, nic się nie zmienia w istniejącej praktyce dotyczącej niesprzedanych zapasów w tym sektorze.
Co to oznacza w praktyce
Dla handlu stalą lub przetwórcy metali z niesprzedaną zapasami pierwszym punktem jest ustalenie, czy chodzi o półfabrykat, który będzie dalej przetwarzany, czy o produkt dostarczany bezpośrednio konsumentowi końcowemu — ta ostatnia sytuacja jest w tym sektorze rzadka, ale nie jest niemożliwa w przypadku niektórych produktów gotowych. W przypadku półfabrykatu zniszczenie niesprzedanej zapasy na obecnym etapie wykracza poza zakres artykułów 23 do 26. Drugim punktem jest śledzenie delegowanych aktów prawnych publikowanych przez Komisję Europejską: gdy tylko stal i produkty ze stali (lub określona podkategoria) zostanie wskazana, uzyska się jasność co do tego, czy i jakie warunki będą mieć zastosowanie. Trzecim punktem jest wewnętrzne udokumentowanie tego, co dzieje się z niesprzedaną zapasą — nie dlatego, że jest to teraz obowiązkowe, ale dlatego, że dokumentacja zawierająca pochodzenie, przeznaczenie i przyczynę usunięcia i tak jest zgodna z ogólnym kierunkiem cyfrowego paszportu produktu i przyszłych obowiązków sprawozdawczych, jeśli będą.
Podstawy: artykuły 23 do 26 rozporządzenia ESPR
Niniejsze wyjaśnienie opiera się na artykułach 23 do 26 rozporządzenia (UE) 2024/1781 (ESPR), które dotyczą zapobiegania zniszczeniu niesprzedanych towarów konsumpcyjnych. W celu ustalenia dokładnego zakresu, grup produktów, dla których już obowiązują szczegółowe przepisy, oraz procedury dla przyszłych delegowanych aktów prawnych, oficjalny tekst rozporządzenia jest źródłem właściwym.
Kto chce już teraz zachować kontrolę nad tym rozwojem, powinien monitorować swoją kategorię produktów podczas publikacji nowych delegowanych aktów prawnych na mocy ESPR i wdrożyć prostą wewnętrzną rejestrację tego, co dzieje się z niesprzedaną zapasą. Gdy tylko pojawią się konkretne przepisy dotyczące stali i produktów ze stali, zostaną one zaktualizowane na tej platformie.
Na czym opiera się ta informacja
Samo rozporządzenie znajduje się na EUR-Lex. Informujemy o każde stwierdzeniu; nie musisz nam ufać.
Co konkretnie musisz zrobić
Czego się od Ciebie oczekuje
ESPR zawiera przepis ograniczający niszczenie niesprzedanych towarów konsumpcyjnych: artykuły od 23 do 26 Rozporządzenia (UE) 2024/1781. Jest to novum w stosunku do dotychczasowej praktyki, w której partia materiału nadwyżkowego lub odrzuconego mogła być zwykle bez problemu usunięta. W przypadku stali i innych półfabrykatów sytuacja będzie się niebawem różnić, chociaż nie ustalono jeszcze, kiedy i dla jakich kategorii produktów to będzie miało zastosowanie — rozporządzenie przewiduje delegowane akty per grupę produktów, a dla stali jeszcze ich nie ma.
Ujawnianie niszczonych niesprzedanych produktów
Od przedsiębiorstw objętych tym przepisem oczekuje się, że okresowo będą ujawniać publicznie informacje o ilości niesprzedanych produktów, które niszczą, wraz z uzasadnieniem przyczyn. Dla hurtowni stalowej lub przetwórni metalu zatrudniającej 10 do 100 pracowników oznacza to praktycznie, że usunięcie na przykład partii blach, która już nie spełnia pierwotnego zamówienia, nie może pozostać procesem wewnętrznym i nieudokumentowanym. Musi być liczba i powód, i ta liczba musi w pewnym momencie móc zostać ujawniona.
Zakaz niszczenia dla wyznaczonych grup produktów
Rozporządzenie stanowi podstawę do wprowadzenia faktycznego zakazu niszczenia niesprzedanych produktów dla określonych kategorii produktów. To nie dzieje się automatycznie dla wszystkich produktów; musi być wyznaczone per grupę produktów. To czy i kiedy to się będzie odnosić do stali i półfabrykatów stalowych, nie jest jeszcze ustalony. Jedno jest pewne: kierunek — legislator chce, aby niszczenie stało się wyjątkiem zamiast oczywistego rozwiązania. Przedsiębiorstwo, które już teraz uporządkuje zarządzanie zapasami i procesy usuwania, nie będzie działać bez pożytku — zob. też co mogę zrobić już teraz, podczas gdy zasady nie są jeszcze ostateczne?.
Wyjątki i dowód ich słuszności
Przepis przewiduje przesłanki wyjątku, na przykład dla produktów, które ze względów bezpieczeństwa lub zdrowia nie mogą być utrzymane w obrocie. Zakrzywiona lub rozdarcia blacha, lub materiał, który już nie spełnia wymagań certyfikacji, może w pewnych okolicznościach podpadać pod taki wyjątek. Praktycznie oznacza to, że przedsiębiorstwo nie może po prostu poprzestać na "nie było już sprzedawalne" jako uzasadnienie; musi być coś, co uzasadnia ten wyjątek. Dla średniej wielkości przedsiębiorstwa sprowadza się to do zdokumentowanej oceny per partia, a nie do ustnej umowy na hali produkcyjnej.
Raportowanie organom nadzoru i opinii publicznej
Poza samym ujawnieniem rozporządzenie przewiduje możliwość, że organ nadzoru może poprosić o dane źródłowe. To pokrywa się z tym, co dzieje się również gdzie indziej w łańcuchu ESPR: zob. co pyta organ nadzoru podczas kontroli stali?. Przedsiębiorstwo, które ma powody usuwania tylko w głowach pracowników, stanie wtedy z pustymi rękami.
Gdzie dzieje się źle w praktyce
Kilka sytuacji pojawia się wielokrotnie u przedsiębiorstw, które się do tego przygotowują lub przypadkowo się z tym zetknęły.
Pracownik magazynu usuwa partię pozostałych zwojów do handlarza złomu, ponieważ "na to nie ma już zapotrzebowania", bez tego, że ktoś to decyzję udokumentował lub przeanalizował na podstawie przesłanki wyjątku. Sześć miesięcy później nie da się już zrekonstruować, dlaczego ta partia została zniszczona zamiast ponownie sprzedana lub ponownie wykorzystana.
Przedsiębiorstwo łączy usunięcie niesprzedanego, technicznie doskonałego użytecznego zasobu z usunięciem rzeczywiście odrzuconego materiału w jednym zbiorczym wpisie "odpadki metalu". W ten sposób nie ma już możliwości odróżnienia tego, co podpadałoby pod nowe przepisy, od tego, co poza nimi.
Producent zakłada, że przepis dopiero będzie istotny za lata i odkłada każdą dokumentację. Jeśli delegowany akt dla stali się pojawi, wówczas brakować będzie podstawy danych historycznych do uzupełnienia pierwszego okresu raportowania.
Firma handlowa z wieloma placówkami wdraża politykę utylizacji inaczej w każdej lokalizacji: jedna placówka dokumentuje, dlaczego coś jest zniszczone, inna nie. To staje się problematyczne, gdy potrzebny jest jeden skonsolidowany przegląd — zagadnienie, które ma szerszy zakres, zobacz jak reguluję paszport produktu, jeśli mam wiele placówek.
Firma myli regulacje dotyczące produktów niesprzedanych z zasadami samego paszportu produktu i sądzi, że zniszczenie zapasów również "wznosi" paszport. To są dwa oddzielne zagadnienia: paszport produktu dotyczy informacji o produkcie, artykuły 23 do 26 dotyczą tego, co się dzieje z fizycznym produktem, jeśli pozostanie niesprzedany.
Co możesz dokumentować
- Wewnętrzny rejestr partii niesprzedanych przeznaczonych do utylizacji, z datą, ilością i przyczyną utylizacji.
- Formularz oceny dla każdej partii, w którym dokumentuje się, czy przesłanka wyjątku (bezpieczeństwo, zdrowie, nienadatność techniczna) została oceniona i na podstawie jakich danych.
- Odrębną księgowość między "materiałem odrzuconym" (nigdy niesprzedawalnym) i "materiałem niesprzedanym" (sprzedawalnym, ale niesprzedanym), aby umożliwić następujące sprawozdawanie.
- Stały punkt kontaktowy lub właściciela procesu na każdej placówce do decyzji dotyczących zniszczenia, z jednolitym protokołem, jeśli istnieje wiele lokalizacji.
- Przegląd stanu delegowanych aktów na grupę produktów, aby było jasne, kiedy zakaz będzie dotyczył konkretnie stali — sledzimy ten stan i przetwarzamy go, gdy pojawią się nowości.
Dla firm, które chcą to wdrożyć w szerszym przygotowaniu do paszportu produktu, warto połączyć to z ustanowieniem zarządzania danymi dotyczącymi zapasów znajdujących się na etapie wejścia w życie obowiązków, zobacz co robię z zapasami stali, które są już na miejscu, gdy regulacje wejdą w życie?. Ponadto praktyczne jest zaangażowanie personelu, który na co dzień decyduje o utylizacji i zniszczeniu, w szkolenie dotyczące tego, co należy i nie należy dokumentować, zobacz jak trenować moim personelem pracować z pasaportem produktu.
To nie jest porady prawna. Ta strona zawiera ogólne informacje na temat przepisów, których dotyczy ta platforma. Nie znamy Twojej sytuacji. W razie wątpliwości dotyczących Twojego przypadku skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem nadzoru.
Napisane przy użyciu AI na podstawie źródeł powyżej, sprawdzone przez człowieka dnia 2026-08-22. Coś się nie zgadza? Daj nam znać — korekty mają pierwszeństwo.