Welke documenten heb ik nodig voor het digitaal productpaspoort van staal?
Voor een digitaal productpaspoort van ijzer of staal zijn doorgaans drie soorten stukken nodig: administratieve documenten die het product en de partij identificeren, technische documenten die de samenstelling en eigenschappen van het materiaal vastleggen, en gegevens over herkomst en duurzaamheid zoals recyclingpercentage of CO2-voetafdruk. Bij ijzer en staal is één document daarbij duidelijk het zwaartepunt: het materiaalcertificaat, ook wel het testcertificaat of keuringscertificaat genoemd.
Dat komt doordat de identiteit van een stalen of ijzeren halffabricaat vrijwel volledig steunt op chemische samenstelling en mechanische eigenschappen. Waar bij andere productgroepen een productfoto of typeplaatje al veel zegt, is bij een stalen profiel of plaat de samenstelling het enige dat écht onderscheidend is. De exacte set gegevens die de toekomstige gedelegeerde handeling verplicht stelt, staat nog niet vast. Wat hieronder staat, is een beschrijving van de documenten die in de sector nu al gangbaar zijn en die logischerwijs de basis vormen voor het paspoort.
Administratieve documenten: waar het product vandaan komt
De eerste laag bestaat uit de stukken die elk handelsbedrijf al kent: de inkooporder, de pakbon of afleverbon, en de factuur. Deze documenten leggen vast van welke leverancier een partij afkomstig is, op welke datum de partij is geleverd en om welke hoeveelheid het gaat. Voor het paspoort zijn ze vooral van belang om een partij te koppelen aan de juiste technische gegevens: zonder die koppeling weet u wel dát er een certificaat bestaat, maar niet bij welke partij het hoort.
Technische documenten: het materiaalcertificaat als kern
De tweede laag is het materiaalcertificaat, meestal opgesteld volgens de Europese norm voor keuringsdocumenten van metalen producten. Dit certificaat vermeldt de chemische samenstelling, de mechanische eigenschappen zoals treksterkte en rekgrens, en vaak ook de smeltcharge waarmee het staal te herleiden is tot een specifieke productiebatch. Er bestaan verschillende typen certificaten, met een oplopende mate van onafhankelijke keuring. Welk type u van uw leverancier ontvangt, bepaalt mede hoe compleet de technische basis van het paspoort kan zijn. Dit is ook het detail dat in de praktijk het vaakst ontbreekt of onvolledig is: certificaten worden per zending gearchiveerd, maar niet altijd digitaal en niet altijd herleidbaar naar de specifieke partij die uiteindelijk bij een klant terechtkomt.
Duurzaamheidsgegevens: herkomst, recyclingpercentage en CO2
De derde laag is nieuwer voor veel bedrijven in de keten: gegevens over het aandeel gerecycled materiaal, de herkomst van de grondstof en de CO2-uitstoot van het productieproces. Deze gegevens worden doorgaans door de fabrikant of importeur aangeleverd, niet door de handelaar of verwerker zelf. Voor bedrijven die staal inkopen en doorverkopen of verwerken, is het vooral van belang te weten dat deze gegevens ergens in de keten al bestaan en niet zelf berekend hoeven te worden. Wie dat wel of niet moet doen, hangt samen met de rol die een bedrijf in de keten vervult; dat onderwerp komt uitgebreider aan bod in het overzicht per rol in de keten.
Wat u nu al kunt voorbereiden
Ook zonder dat de exacte verplichtingen vastliggen, is het zinvol om na te gaan welke van deze documenten uw bedrijf al ontvangt en hoe ze zijn opgeslagen. Een geordend archief van materiaalcertificaten, gekoppeld aan de juiste partijen en leveranciers, is werk dat sowieso nuttig is en dat later niet dubbel hoeft te gebeuren. Bedrijven die twijfelen of hun huidige documentatie voldoende basis biedt, kunnen met een paar vragen een eerste indicatie krijgen van waar ze staan. Ook is het raadzaam om met de eigen softwareleverancier te bespreken of certificaten al digitaal en gestructureerd worden vastgelegd, of dat dit nog een handmatige stap is.
Wat nog niet vaststaat
De precieze lijst met verplichte gegevens, de vorm waarin ze aangeleverd moeten worden en de termijnen daarvoor, volgen uit de gedelegeerde handeling die de Europese Commissie nog moet publiceren. Zodra die tekst er is, wordt dit artikel aangevuld met de exacte vereisten. Tot die tijd is de veiligste voorbereiding: bestaande documentatie op orde brengen en herleidbaar maken, zonder vooruit te lopen op verplichtingen die nog niet officieel vastliggen. Voor de precieze herkomst van elk gegeven dat wij publiceren, kunt u altijd terecht bij de uitleg over waar onze informatie vandaan komt.
Heeft u behoefte aan een concreet overzicht voor uw eigen situatie? Doe de gratis quick-scan of blader door de onderwerpen in de kennisbank; daar vindt u ook antwoord op vragen die niet in dit artikel aan bod komen, bijvoorbeeld in de lijst met veelgestelde vragen.