Wat geldt er extra voor staal dat in de bouw wordt toegepast?

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

Staal dat in de bouw terechtkomt, heeft in de praktijk met twee regelingen te maken die naast elkaar bestaan. Verordening (EU) 2024/3110 gaat over bouwproducten en regelt onder welke voorwaarden een product als balk, plaat of profiel op de markt komt en welke prestatieverklaring daarbij hoort. Verordening (EU) 2024/1781, de ESPR, regelt het digitale productpaspoort en de eisen aan duurzaamheid en informatie over het product zelf, los van de toepassing waarin het terechtkomt. Voor een bedrijf dat staal verhandelt of verwerkt voor de bouw betekent dit dat beide kaders tegelijk relevant kunnen zijn, en dat vraagt om helderheid over wie welk stuk regelt.

Bouwproduct-status vaststellen

Het uitgangspunt is dat staal dat bedoeld is om permanent in een bouwwerk te worden verwerkt, onder het toepassingsgebied van Verordening (EU) 2024/3110 valt. Dat raakt aan de prestatieverklaring en de CE-markering voor het bouwproduct, los van het productpaspoort. Voor een staalhandel of constructiebedrijf met 10 tot 100 medewerkers betekent dit praktisch dat er twee dossiers per product kunnen ontstaan: één met de bouwproducttechnische gegevens, één met de gegevens voor het digitale paspoort volgens de ESPR. Wie die twee dossiers los van elkaar beheert, loopt het risico dat gegevens uit elkaar gaan lopen zodra een specificatie wijzigt.

Herkomst en rol in de keten bepalen

Artikel 1 van de ESPR bepaalt het onderwerp en toepassingsgebied van de verordening, en daaruit volgt dat de verplichtingen verschillen naar de rol die een bedrijf in de keten heeft. Een staalhandel die profielen inkoopt bij een Europese fabrikant staat er anders voor dan een importeur die rechtstreeks van buiten de EU betrekt. Wie hierover twijfelt, kan de eigen positie toetsen aan de vraag ben ik importeur of fabrikant volgens de ESPR? Voor bedrijven die staal doorverkopen zonder het zelf te bewerken, is de vraag welke verplichtingen heeft een distributeur of handelaar van staal? relevant, want een handelaar heeft doorgaans een andere verantwoordelijkheid dan een fabrikant.

Gegevens aanleveren die kloppen met de bouwtoepassing

Voor staal dat in de bouw wordt toegepast, ligt er extra gewicht op de vraag of de gegevens in het paspoort aansluiten bij wat er in de prestatieverklaring van het bouwproduct staat. Een discrepantie tussen beide documenten is voor een afnemer — bijvoorbeeld een aannemer die het staal verwerkt — een signaal dat er iets niet klopt in de keten. Voor bedrijven die staal onder een eigen merknaam op de markt zetten, gelden hier aanvullende overwegingen; de pagina ik verkoop staal onder mijn eigen merk — welke verplichtingen krijg ik? gaat daar verder op in.

Traceerbaarheid door de keten heen behouden

Bouwstaal gaat vaak door meerdere handen: producent, handelaar, verwerker, aannemer. Bij elke overdracht moet de koppeling tussen het fysieke product en de bijbehorende gegevens intact blijven, zodat de QR-datadrager op de bouwplaats nog naar de juiste informatie verwijst. Voor bedrijven die met leveranciers buiten de EU werken, is dit een terugkerend punt; zie hierover mijn fabrikant zit buiten de Europese Unie — wie regelt het productpaspoort dan?

Waar het misgaat in de praktijk

Een aantal situaties komt in de bouwstaalketen geregeld terug:

• Een handelaar gaat ervan uit dat de CE-markering van het bouwproduct ook het digitale productpaspoort dekt, en ontdekt pas bij een controle dat het twee gescheiden verplichtingen zijn.
• Staal wordt versneden of bewerkt voordat het de bouwplaats bereikt, waarbij de partij die de bewerking uitvoert niet vastlegt of de oorspronkelijke productgegevens nog kloppen voor het bewerkte stuk.
• Een importeur van staalprofielen van buiten de EU levert wel een prestatieverklaring aan, maar heeft geen zicht op wie de gegevens voor het productpaspoort moet samenstellen.
• Bij een fusie van partijleveringen op de bouwplaats — verschillende charges staal die samen één bouwdeel vormen — raakt de koppeling tussen fysiek product en digitaal paspoort onduidelijk.
• Een constructiebedrijf verkoopt reststaal van een project door aan een andere partij, zonder dat er iemand heeft vastgelegd wie op dat moment verantwoordelijk is voor de juistheid van de gegevens.

Wat u kunt vastleggen

Voor bedrijven die staal voor de bouw verhandelen of verwerken, is het praktisch om onderstaande punten schriftelijk te beleggen:

• Wie in de organisatie verantwoordelijk is voor het bouwproductdossier (prestatieverklaring) en wie voor het digitale productpaspoort, inclusief een vaste afspraak over hoe die twee op elkaar aansluiten — zie ook wie is verantwoordelijk voor het productpaspoort van staal?
• Een overzicht per productlijn van de rol die het eigen bedrijf inneemt: fabrikant, importeur, distributeur of merkhouder.
• Afspraken met leveranciers over het moment waarop paspoortgegevens worden aangeleverd, en wat er gebeurt als een partij staal wordt bewerkt of samengevoegd voordat die de bouwplaats bereikt.
• Een vastgelegde procedure voor wat er gebeurt als gegevens in het paspoort niet overeenkomen met de prestatieverklaring van het bouwproduct, inclusief wie daarop wordt aangesproken — relevant in het licht van de vraag wie is aansprakelijk als er foute gegevens in het productpaspoort staan?
• Een keuze over of het samenstellen en beheren van paspoortgegevens intern wordt opgepakt of wordt uitbesteed, mede afhankelijk van de omvang van het productassortiment — zie heb ik extra personeel nodig voor het productpaspoort of kan ik het uitbesteden?

Deze punten leggen geen wettelijke verplichting vast die niet al uit de regelgeving volgt, maar zorgen ervoor dat binnen de organisatie duidelijk is wie welk deel van het dossier beheert — iets wat in een keten met meerdere schakels, zoals bij bouwstaal vaak het geval is, snel uit het oog verdwijnt.