Wat betekent het productpaspoort als ik staal via een online marktplaats verkoop?

Verantwoordelijkheid verschuift niet naar het platform

Het productpaspoort blijft in de basis een zaak tussen fabrikant of importeur en de markt — dat verandert niet doordat staal via een marktplaats wordt verkocht. Een online marktplaats krijgt in de ESPR wel een eigen rol: de aanbieder van de marktplaats moet volgens artikel 35 van Verordening (EU) 2024/1781 optreden als blijkt dat een product zonder verplicht paspoort wordt aangeboden. Wie zelf als verkoper op zo'n platform staat, valt meestal onder de regels voor distributeurs en handelaars uit de artikelen 30 en 31: die schrijven voor dat een product met het vereiste paspoort op de markt wordt gebracht, en dat de handelaar dit controleert voordat het product wordt aangeboden. De marktplaats zelf hoeft het paspoort dus niet te maken — dat blijft bij de partij die het product oorspronkelijk op de markt bracht.

Voor wie dit geldt en voor wie niet

Artikel 35 richt zich op de aanbieder van de onlinemarktplaats of zoekmachine zelf — het bedrijf dat het platform exploiteert, niet op de individuele verkoper die er gebruik van maakt. Voor die verkoper gelden, als deze binnen de EU staal doorverkoopt, de verplichtingen voor distributeurs en handelaars uit de artikelen 30 en 31. Dat raakt vooral de controle vooraf: is er een paspoort, klopt de QR-koppeling, is er niets aan gewijzigd. Dit geldt niet voor wie zelf fabrikant of importeur is en het product als zodanig al verplicht was te voorzien van een paspoort — voor die partij gelden andere, verdergaande verplichtingen die hier niet aan de orde zijn. Het geldt ook niet voor productgroepen waarvoor nog geen gedelegeerde handeling met een paspoortplicht is vastgesteld: zonder zo'n handeling bestaat er voor die groep staal nog geen paspoortplicht om te controleren. En het geldt niet voor verkoop buiten de EU-markt, waar de ESPR niet van toepassing is.

Nog geen vaste datum voor staal

Er is nog geen vastgestelde ingangsdatum voor het productpaspoort van ijzer en staal. De ESPR zelf is in werking, maar de concrete verplichting ontstaat pas per productgroep via een gedelegeerde handeling. Volgens het werkplan van de Europese Commissie voor 2025-2030 wordt de eerste gedelegeerde handeling in 2026 verwacht, met verplichtingen die daarna nog een periode later ingaan. Zolang zo'n handeling voor staal niet is gepubliceerd, is er ook geen wettelijke verplichting voor marktplaatsen of verkopers om een paspoort te controleren bij staalproducten — de artikelen 30, 31 en 35 werken pas zodra de onderliggende paspoortplicht voor die productgroep bestaat. Tot die tijd verandert er voor de verkoop via een marktplaats niets aan wat hierboven staat; het is een kwestie van voorbereiden, niet van naleven.

Wat dit in de praktijk betekent

Wie staal via een marktplaats verkoopt of van plan is dat te doen, kan er verstandig aan doen eerst na te gaan of het eigen product straks onder een gedelegeerde handeling valt — dat wordt via de officiële publicatie duidelijk, niet via de marktplaats zelf. Is dat het geval, dan is de volgende stap nagaan of er al een paspoort van de fabrikant of importeur is meegeleverd bij het product dat wordt doorverkocht; zonder dat paspoort kan een handelaar het product straks niet rechtmatig aanbieden. Vervolgens is het zaak te bewaren welke informatie er bij het product hoort en deze niet te wijzigen bij het overzetten naar een marktplaatsvermelding, want de artikelen 30 en 31 stellen dat de handelaar het paspoort intact laat. Voor wie zelf de marktplaats exploiteert in plaats van erop verkoopt, geldt een aparte set verplichtingen uit artikel 35 om te reageren op meldingen over ontbrekende paspoorten; dat is een andere positie dan die van de individuele verkoper en verdient een eigen uitwerking zodra de onderliggende paspoortplicht er is. Voor nu is de praktische volgorde: scope checken, paspoort bij de bron opvragen, en de eigen verkoopkanalen — marktplaats of niet — daarop inrichten zodra de datum vaststaat.

Waar dit uit volgt: artikelen 30, 31 en 35 ESPR

De verplichtingen voor distributeurs en handelaars om te controleren op de aanwezigheid van een paspoort staan in de artikelen 30 en 31 van Verordening (EU) 2024/1781 (ESPR). De aparte rol van aanbieders van onlinemarktplaatsen en zoekmachines, met de plicht om op te treden bij ontbrekende paspoorten, staat in artikel 35 van dezelfde verordening. Beide bepalingen werken pas voor een concrete productgroep zodra daarvoor een gedelegeerde handeling met een paspoortplicht is vastgesteld en in werking getreden.

Wie nu al staal via een marktplaats verkoopt, hoeft daar dus nog niets voor te regelen — maar kan wel vast in kaart brengen welke producten in de eigen catalogus straks onder de paspoortplicht vallen en bij welke leverancier het paspoort straks moet worden opgevraagd, zodat de aansluiting soepel verloopt zodra de datum in de officiële publicatie bekend wordt.

Waar dit op gebaseerd is

De verordening zelf staat op EUR-Lex. Wij verwijzen per bewering; u hoeft ons niet te geloven.

Wat u concreet moet doen

Staal verkopen via een online marktplaats is inmiddels net zo normaal als verkopen via een eigen webshop of showroom. De ESPR maakt daarin onderscheid: wie er verkoopt (de handelaar) heeft andere verplichtingen dan het platform waarop wordt verkocht. Voor een staalhandel die naast de eigen site ook op een marktplaats staat, is het goed om beide rollen scherp te hebben — die van de eigen onderneming, en die van het platform.

Wat er van u wordt verwacht

De handelaar blijft verantwoordelijk voor het paspoort van het product

De verplichtingen van artikelen 30 en 31 van de ESPR gelden voor de handelaar zelf, ongeacht via welk kanaal wordt verkocht. Een marktplaats verandert daar niets aan: het aanbieden van staal op een platform van een derde is verkoop, en de handelaar die het product op het platform zet is degene die moet kunnen laten zien dat er een productpaspoort bij het product hoort voordat het wordt aangeboden. Voor een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers dat zowel via eigen kanalen als via een marktplaats verkoopt, betekent dit dat dezelfde controle op aanwezigheid van het paspoort moet gebeuren, onafhankelijk van waar de order binnenkomt. Wat dat in de praktijk precies inhoudt staat beschreven op de pagina over welke verplichtingen een distributeur of handelaar van staal heeft.

Het platform zelf krijgt eigen verplichtingen onder artikel 35

Artikel 35 van de ESPR richt zich op de aanbieders van onlinemarktplaatsen en zoekmachines. Zij krijgen een eigen rol: niet als verkoper van het staal, maar als partij die de verkoop faciliteert. Wat die rol precies inhoudt en hoe ver die reikt, hangt af van de gedelegeerde en uitvoeringshandelingen die voor productgroepen zoals staal nog moeten volgen. Voor de staalhandelaar die op een platform verkoopt, is het praktische gevolg dat het platform mogelijk om gegevens of aansluiting op het paspoort zal vragen — maar de verplichting om een correct paspoort te hebben, verschuift daardoor niet naar het platform.

De rolverdeling blijft gelden, ook als het platform zelf de verkoop lijkt te "witlabelen"

Sommige marktplaatsen bieden aan om onder een eigen naam of huisstijl te verkopen, of om bestellingen te bundelen onder één afleverbedrijf. Dat verandert niets aan de vraag wie volgens de ESPR als handelaar, distributeur, of eventueel fabrikant optreedt. Wie staal onder een eigen merk aanbiedt — ook via een marktplaats — loopt tegen een andere set verplichtingen aan dan een partij die puur doorverkoopt; dat verschil staat toegelicht op de pagina over verkopen onder eigen merk.

Bij twijfel over de eigen rol is aansluiting bij de definities nodig, niet bij de marketingtekst van het platform

Marktplaatsen gebruiken vaak eigen termen als "verkoper", "partner" of "leverancier" die niet één-op-één overeenkomen met de indeling van de ESPR in fabrikant, importeur, distributeur en handelaar. Een bedrijf dat twijfelt over de eigen positie in die indeling kan dat toetsen aan de hand van de pagina over wie verantwoordelijk is voor het productpaspoort van staal, en voor wie ook goederen van buiten de EU inkoopt en op een marktplaats doorverkoopt, is de vraag of dat de eigen onderneming tot importeur maakt relevant — zie daarvoor de toelichting over wanneer een bedrijf importeur of fabrikant is.

Waar het misgaat in de praktijk

Een paar situaties komen in de praktijk regelmatig terug bij verkoop via een marktplaats.

Een handelaar plaatst dezelfde productvermelding op meerdere marktplaatsen tegelijk, maar de koppeling naar het productpaspoort (via de QR-code of een productcode) wordt maar op één van die platforms correct doorgevoerd. Op de andere platforms ontbreekt de link, terwijl het om identiek staal gaat.

Een marktplaats vraagt de verkoper om alle productgegevens in een vast sjabloon van het platform te gieten. Daarbij vallen specifieke velden uit het paspoort — zoals een precieze legeringssamenstelling of een chargenummer — weg, omdat het sjabloon daar geen ruimte voor biedt. De vermelding op de marktplaats klopt dan niet meer met het onderliggende paspoort.

Een bedrijf verkoopt via een marktplaats onder de merknaam van het platform zelf (private label van de marktplaats), en gaat er ten onrechte van uit dat daarmee ook de verplichtingen van de ESPR naar het platform verschuiven. Dat is een aanname die niet zomaar opgaat; de rol die een partij feitelijk vervult in de keten is bepalend, niet de merknaam op de verpakking.

Voorraad die via meerdere kanalen wordt verkocht — eigen website, showroom, en marktplaats — wordt vanuit één centraal warenhuis verstuurd, maar de administratie van welke partij (met welk paspoort) naar welk kanaal is gegaan, wordt niet consistent bijgehouden. Bij een steekproef is dan niet meer te herleiden welk paspoort bij welke verzending hoorde.

Een handelaar gaat ervan uit dat een marktplaats zelf al controleert of het productpaspoort aanwezig is, en verlaat zich daarop. Artikel 35 legt platforms een eigen rol op, maar dat ontslaat de handelaar niet van de eigen verplichting uit artikel 30 en 31 om zelf te waarborgen dat het paspoort er is voordat het product wordt aangeboden.

Wat u kunt vastleggen

Voor bedrijven die staal via een of meerdere marktplaatsen verkopen, is het praktisch om het volgende vast te leggen:

Een overzicht per marktplaats van hoe de koppeling naar het productpaspoort daar technisch is ingericht (QR-code in de afbeelding, link in de productomschrijving, of via een apart veld van het platform).
Een interne checklist die bij het aanmaken van elke nieuwe productvermelding wordt doorlopen, zodat de koppeling naar het paspoort niet per ongeluk wegvalt bij het overzetten naar het sjabloon van de marktplaats.
Documentatie van de gegevens die met het platform zelf zijn uitgewisseld (voor zover het platform daarom vraagt op grond van artikel 35), inclusief data en versie.
Een correcte toewijzing van de eigen rol (handelaar, distributeur, importeur of fabrikant) per marktplaats, voor het geval hetzelfde bedrijf op het ene platform puur doorverkoopt en op het andere onder eigen merk optreedt.
Een voorraad- en verzendadministratie die het mogelijk maakt om per verzonden partij staal te herleiden welk paspoort daarbij hoorde, ook als de verzending via een gedeeld magazijn voor meerdere kanalen loopt.

Wie behalve met het productpaspoort ook met CBAM-rapportage te maken heeft omdat er staal van buiten de EU wordt verhandeld, kan de afstemming tussen die twee verplichtingen nalezen op de pagina over het combineren van CBAM-rapportage met het productpaspoort. Voor de meeste van deze punten geldt dat een vast, herhaalbaar proces per marktplaats meer oplevert dan losse controles achteraf — zeker bij bedrijven die op meerdere platforms tegelijk actief zijn.

Dit is geen juridisch advies. Deze pagina geeft algemene informatie over de regelgeving waar dit platform over gaat. Wij kennen uw situatie niet. Bij twijfel over uw eigen geval raadpleegt u een jurist of de bevoegde toezichthouder.

Geschreven met AI op basis van de bronnen hierboven, gecontroleerd door een mens op 2026-08-22. Klopt er iets niet? Laat het weten — correcties krijgen voorrang.