Wie is verantwoordelijk voor het productpaspoort van staal?

De fabrikant is volgens de ESPR verantwoordelijk

De fabrikant van het staalproduct draagt de hoofdverantwoordelijkheid voor het digitaal productpaspoort. Artikel 27 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) legt de verplichtingen voor het productpaspoort bij degene die het product ontwerpt en produceert en het als eigen product op de markt brengt. Die partij moet ervoor zorgen dat de juiste gegevens worden verzameld, dat het paspoort wordt aangemaakt volgens de eisen uit artikel 9, en dat het gekoppeld is aan een gegevensdrager — in de praktijk een QR-code — die het product begeleidt. Voor staal en andere metalen halffabricaten betekent dit dat de partij die het materiaal produceert of laat produceren, verantwoordelijk is voor de juistheid van de informatie die uiteindelijk in het paspoort terechtkomt, ook als de technische uitvoering — het samenstellen, hosten en van een datadrager voorzien — door een derde partij wordt gedaan.

Voor wie dit geldt, en voor wie niet

Deze verantwoordelijkheid geldt voor producten die onder een delegatiehandeling van de ESPR vallen en die na het van toepassing worden van die handeling op de Europese markt worden gebracht. Voor ijzer en staal is die delegatiehandeling er nog niet, en de verplichting uit artikel 27 werkt dus nog niet voor deze productgroep. Ze geldt bovendien alleen voor het productpaspoort zelf en de gegevens die daarin moeten staan — niet voor andere verplichtingen die elders in het Europese recht kunnen liggen, zoals CE-markering, REACH-registraties of nationale bouwregelgeving. Wie staal alleen doorverkoopt zonder het te bewerken of onder eigen naam op de markt te brengen, valt niet vanzelfsprekend onder dezelfde rol als de fabrikant; artikel 27 spreekt specifiek over de fabrikant, en niet elke schakel in de handelsketen is dat.

Nog geen vaste datum, wel een tijdpad

Er is nog geen vaste datum waarop de paspoortplicht voor ijzer en staal ingaat. Volgens het ESPR-werkplan voor de periode 2025-2030 wordt de eerste gedelegeerde handeling in 2026 verwacht, met verplichtingen die daarna, achttien maanden later, ingaan. Op basis daarvan wordt voor staal een moment rond 2028 aangehouden, maar dat is een verwachting, geen vastgestelde datum. Tot de gedelegeerde handeling voor ijzer en staal is gepubliceerd, bestaat er voor deze productgroep geen wettelijke verplichting tot een digitaal productpaspoort. Zodra de Europese Commissie de handeling publiceert, staat hier de definitieve datum.

Zo pakt een bedrijf dit praktisch aan

Wie zich hierop wil voorbereiden, begint met het in kaart brengen van de eigen rol: treedt het bedrijf op als fabrikant van het staalproduct, als importeur die het van buiten de EU binnenbrengt, of als handelaar die een product van een ander doorverkoopt. Die rol bepaalt namelijk wie straks de gegevens moet aanleveren waarop het paspoort wordt gebaseerd — samenstelling, herkomst, verwerkingsgeschiedenis en andere technische kenmerken. Een tweede stap is nagaan welke gegevens al beschikbaar zijn binnen de eigen administratie en welke nog ontbreken, zodat er geen haast ontstaat zodra de verplichting wel ingaat. Een derde stap is het regelen van de technische kant: het samenstellen van het paspoort, het tien jaar toegankelijk houden van de gegevens en het aanbrengen van de QR-datadrager op of bij het product. Dat laatste is precies waar een platform als Ferropas een rol in speelt: het verwerkt de gegevens die door de fabrikant of importeur worden aangeleverd tot een paspoort dat aan de eisen voldoet, zonder dat het bedrijf zelf een hostingomgeving hoeft op te zetten.

De wettelijke basis: artikel 27 en artikel 9 van de ESPR

Deze conclusie volgt rechtstreeks uit de tekst van de ESPR. Artikel 27 beschrijft de verplichtingen van fabrikanten, waaronder de zorg voor een correct en actueel digitaal productpaspoort bij producten die onder een delegatiehandeling vallen. Artikel 9 beschrijft wat een digitaal productpaspoort inhoudt: welke gegevens erin moeten staan, hoe het toegankelijk moet zijn en via welke gegevensdrager het gekoppeld wordt aan het product. Samen vormen deze twee artikelen de kern van de vraag wie verantwoordelijk is en waarvoor: artikel 27 wijst de verantwoordelijke partij aan, artikel 9 beschrijft wat die partij moet opleveren. Voor de exacte, actuele tekst is de officiële publicatie van de ESPR in het EUR-Lex-register de bron om te raadplegen.

Wie nu al wil weten welke gegevens straks nodig zijn, kan het beste beginnen met het ordenen van de bestaande productinformatie per staalsoort of -charge, zodat die informatie bij publicatie van de gedelegeerde handeling voor ijzer en staal snel om te zetten is in een paspoort.

Waar dit op gebaseerd is

De verordening zelf staat op EUR-Lex. Wij verwijzen per bewering; u hoeft ons niet te geloven.

Wat u concreet moet doen

De ESPR legt de verantwoordelijkheid voor het digitaal productpaspoort in de eerste plaats bij de fabrikant. Artikel 27 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) noemt de fabrikant als de partij die ervoor zorgt dat het paspoort er is, klopt en beschikbaar blijft. Dat lijkt eenvoudig, maar in de staalketen is "wie is de fabrikant" niet altijd een vraag met een voor de hand liggend antwoord. Een walserij die coils produceert is fabrikant. Maar een handelsbedrijf dat plaat laat knippen, buigen of coaten door een derde, en dat onder een eigen artikelnummer verkoopt, kan ook onder de definitie van fabrikant vallen. Wie twijfelt over die rol, vindt een uitgebreidere toelichting op Ben ik importeur of fabrikant volgens de ESPR?

Wat er van u wordt verwacht

Het paspoort laten opstellen en actueel houden

Artikel 9 van de ESPR beschrijft dat het digitaal productpaspoort de productinformatie bevat die volgt uit de toepasselijke gedelegeerde handeling, en dat die informatie via een gegevensdrager (zoals een QR-code) opvraagbaar is. Voor een staalbedrijf met 10 tot 100 medewerkers betekent dit praktisch dat de technische gegevens die nu al vaak in een kwaliteitscertificaat of materiaalcertificaat staan, ook op een gestructureerde, digitale manier beschikbaar moeten worden. Dat is een andere inspanning dan het opstellen van een PDF: de gegevens moeten machineleesbaar en koppelbaar zijn aan een specifieke charge of partij.

Zorgen dat het paspoort de hele levensduur bereikbaar blijft

Artikel 27 beschrijft dat de fabrikant verantwoordelijk is voor de beschikbaarheid van het paspoort, niet alleen op het moment van verkoop. Voor een bedrijf dat halffabricaten levert die tien tot vijftig jaar in een constructie blijven zitten, is dit een verplichting die veel verder loopt dan de gangbare garantietermijn. Praktisch betekent dit dat gekozen moet worden voor een hostingoplossing die deze periode aankan, en dat er een plan moet zijn voor wat er gebeurt als het bedrijf zelf van eigenaar wisselt, fuseert of stopt.

De juiste gegevens aanleveren, ook als een ander het paspoort samenstelt

Ook wanneer het samenstellen van het paspoort wordt uitbesteed — aan een platform, een softwarepartij of een branchevereniging — blijft de verplichting uit artikel 27 bij de fabrikant liggen om correcte en volledige gegevens aan te leveren. Dat vraagt om interne afspraken over wie binnen het bedrijf verantwoordelijk is voor het controleren van chemische samenstelling, mechanische eigenschappen en herkomst van het staal, en over hoe wijzigingen in het productieproces worden doorgegeven aan wie het paspoort beheert.

Onderscheid maken tussen fabrikant, importeur en handelaar

Wie staal van buiten de EU betrekt en dat als eerste op de Europese markt brengt, krijgt vaak dezelfde verplichtingen als een fabrikant, ook zonder zelf één kilo staal te bewerken. Dit is een van de meest onderschatte punten in de keten: het antwoord op de vraag Mijn fabrikant zit buiten de Europese Unie — wie regelt het productpaspoort dan? is dan ook regelmatig anders dan bedrijven vooraf denken. Een distributeur of handelaar heeft weer een andere, meer beperkte rol; wat daarvoor geldt, staat beschreven op Welke verplichtingen heeft een distributeur of handelaar van staal?

Waar het misgaat in de praktijk

Een eerste situatie waarin het misgaat: een handelsbedrijf verkoopt staalplaat onder een eigen merknaam, zonder zich te realiseren dat dit de verplichtingen van een fabrikant met zich meebrengt. De achterliggende vraag — wie nu precies verantwoordelijk is voor het paspoort — komt dan pas op tafel als de klant erom vraagt.

Een tweede situatie: een bedrijf koopt staal in bij meerdere leveranciers binnen en buiten de EU, en gaat er stilzwijgend van uit dat elke leverancier "het paspoort wel regelt." Zonder schriftelijke afspraak is dat een aanname, geen zekerheid.

Een derde situatie ontstaat bij fusies en overnames: het paspoort van een product dat tien jaar geleden is geleverd, moet nog steeds bereikbaar zijn, maar de rechtspersoon die het destijds heeft opgesteld bestaat niet meer in dezelfde vorm.

Een vierde situatie speelt bij verkoop via een webshop of marktplaats: de vraag wie verantwoordelijk is voor het paspoort krijgt dan een extra laag, omdat het platform zelf geen fabrikant of importeur is. Dat onderwerp wordt verder uitgewerkt op Wat betekent het productpaspoort als ik staal via een online marktplaats verkoop?

Een vijfde situatie: onduidelijkheid over wie binnen het eigen bedrijf verantwoordelijk is als het paspoort foutieve gegevens bevat — de technische afdeling, de verkoopafdeling, of degene die het platform heeft ingericht. Zonder interne afspraak blijft die vraag onbeantwoord tot er een probleem is.

Wat u kunt vastleggen

Een interne notitie waarin wordt vastgelegd of het bedrijf voor een specifiek product als fabrikant, importeur of distributeur optreedt, met een verwijzing naar de toelichting op Ben ik importeur of fabrikant volgens de ESPR?
Een overzicht van alle leveranciers, met per leverancier wie verantwoordelijk is voor het aanleveren of opstellen van het productpaspoort.
Schriftelijke afspraken met leveranciers buiten de EU over wie het paspoort verzorgt, juist omdat de verantwoordelijkheid daar niet automatisch bij de oorspronkelijke fabrikant blijft liggen.
Een interne rolverdeling voor het aanleveren en controleren van technische gegevens (samenstelling, mechanische eigenschappen, charge-informatie), inclusief wie tekent voor de juistheid.
Een dossier over de eigen merkvoering, voor bedrijven die staal onder eigen naam verkopen — zie ook Ik verkoop staal onder mijn eigen merk — welke verplichtingen krijg ik?
Een plan voor de continuïteit van het paspoort bij bedrijfsoverdracht, fusie of stopzetting van activiteiten.
Een overzicht van wie binnen het bedrijf verantwoordelijk is voor personeel of uitbesteding rond het paspoort, met als achtergrond de afweging op Heb ik extra personeel nodig voor het productpaspoort of kan ik het uitbesteden?

Dit is geen juridisch advies. Deze pagina geeft algemene informatie over de regelgeving waar dit platform over gaat. Wij kennen uw situatie niet. Bij twijfel over uw eigen geval raadpleegt u een jurist of de bevoegde toezichthouder.

Geschreven met AI op basis van de bronnen hierboven, gecontroleerd door een mens op 2026-08-22. Klopt er iets niet? Laat het weten — correcties krijgen voorrang.