Co mogę zrobić już teraz, podczas gdy zasady nie są jeszcze ostateczne?

Gromadzenie danych może się już zacząć

To, co już teraz można zrobić, to doprowadzenie do porządku danych, które będą potrzebne: skład materiału, pochodzenie, etapy przetwarzania i informacje, które dostawcy już dostarczają. Obowiązek prowadzenia cyfrowego paszportu produktu dla wyrobów żelaza i stali jeszcze nie istnieje, ale informacje bazowe — co zawiera półprodukt, skąd pochodzi i przez jakie ogniwa przeszedł — to informacje, które handel stali, przetwórca metali lub przedsiębiorstwo budowlane często już częściowo śledzi, w certyfikatach, zamówieniach zakupu i dossiach jakości. Rejestrowanie tej informacji już teraz centralnie i w sposób umożliwiający śledzenie, zamiast rozproszone w skrzynkach pocztowych i luźnych dokumentach, to krok, który niezależnie od ostatecznych przepisów jest pożyteczny i który ułatwi sporządzenie paszportu później.

Dla kogo jest to teraz istotne

Jest to istotne dla przedsiębiorstw, które produkują, importują, handlują lub przetwarzają żelazo lub stal, lub półprodukty z nich, i które będą musiały później jako producent, importer lub inny uczestnik łańcucha dostaw dostarczyć dane do paszportu produktu. Nie chodzi tutaj o obowiązek prawny: dla tej grupy produktów nie ma jeszcze gedelegowanego aktu, który określa, jakie dane są obowiązkowe, w jakiej formie i od kiedy. To jest zatem przygotowanie, a nie spełnianie istniejącego warunku. Nie dotyczy to również innych grup produktów, które mogą podlegać ESPR — baterie, tekstylia, meble, urządzenia elektroniczne — które mają każda swój własny harmonogram i własny akt delegowany lub już go otrzymały, niezależnie od tego, co tutaj obowiązuje dla wyrobów żelaza i stali. I nie dotyczy przedsiębiorstw, które wyłącznie przetwarzają produkty końcowe, w których stal jest już przetwarzana przez trzecią stronę; obowiązek dotyczący danych spoczywa przede wszystkim na uczestnikach, którzy wprowadzają półprodukt na rynek lub go przetwarzają.

Jeszcze brak ustalonej daty dla stali

Dla wyrobów żelaza i stali nie została jeszcze ustalona data wejścia w życie obowiązków. To, co jest ustalone, to ogólny plan pracy ESPR na okres 2025-2030: wskazuje się tam moment w 2026 roku dla pierwszych aktów delegowanych, po którym następuje okres osiemnastu miesięcy, zanim obowiązki faktycznie wejdą w życie. Czy i kiedy wyroby żelaza i stali dotrą do tego schematu, i jaka będzie dokładnie zawartość tego aktu, jeszcze nie zostało opublikowane. Do momentu publikacji tego aktu delegowanego dla wyrobów żelaza i stali dla tej grupy produktów nie obowiązuje żaden obowiązek dotyczący cyfrowego paszportu produktu i nie ma również ustalonej listy danych, które muszą się w nim znaleźć. Zaraz po opublikowaniu aktu delegowanego dla wyrobów żelaza i stali data zostanie uzupełniona na tej platformie.

Jak przygotować się do tego

Kolejność, która w tym sektorze wydaje się najbardziej naturalna, zaczyna się od inwentaryzacji: jakie dane na temat składu, pochodzenia i przetwarzania już istnieją, gdzie się znajdują i w jakiej formie — na papierze, w pliku PDF, czy już w systemie. Następnie warto sprawdzić, których dostawców i odbiorców w łańcuchu już wymieniają dane i w jaki sposób, ponieważ paszport będzie składać się z sumy informacji od kilku uczestników w tym samym łańcuchu dostaw. Trzecim krokiem jest wyznaczenie osoby w organizacji, która będzie śledzić ten temat i będzie wiedzieć, skąd pochodzą własne dane, jeśli będzie o to poproszona. Na koniec warto wcześnie rozpocząć rozmowy z dostawcami i odbiorcami na temat tego, jakie dane już teraz rejestrują, aby później nie okazało się, że brakuje informacji, które właściwie już istniały, ale nigdy nie były centralnie rejestrowane. Ci, którzy podejmą te kroki już teraz, będą musieli później przede wszystkim dostarczać dane zamiast je odszukiwać.

Podstawa prawna: artykuł 18 i artykuł 38

Że dane dotyczące łańcucha dostaw będą odgrywać rolę w przyszłości, wynika z artykułu 38 rozporządzenia ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781), który opisuje wymogi dla podmiotów w łańcuchu dostaw przy dostarczaniu informacji do paszportu produktu. Że dla grup produktów takich jak żelazo i stal najpierw następuje priorytetyzacja i planowanie, zanim powstają konkretne zobowiązania, wynika z artykułu 18 tego samego rozporządzenia, który nakłada na Komisję zadanie priorytetyzacji grup produktów i opracowania dla nich planu działania. Oba artykuły pokazują, że zobowiązanie powstaje stopniowo: najpierw priorytetyzacja na podstawie planu działania, następnie rozporządzenie delegowane dla każdej grupy produktów, i dopiero wtedy konkretna data wejścia w życie i konkretne wymagania dotyczące danych.

Kto chce już teraz zajmować się tym zagadnieniem, powinien zacząć od krótkiej inwentaryzacji własnych danych dotyczących składu, pochodzenia i przetwarzania, sprawdzić, jakie informacje dostawcy już standardowo dostarczają, i obserwować tę stronę w oczekiwaniu na moment, w którym rozporządzenie delegowane dla żelaza i stali zostanie opublikowane i data oraz wymagania dotyczące danych zostaną tutaj uzupełnione.

Na czym opiera się ta informacja

Samo rozporządzenie znajduje się na EUR-Lex. Informujemy o każde stwierdzeniu; nie musisz nam ufać.

Co konkretnie musisz zrobić

Delegowana decyzja dotycząca żelaza i stali jeszcze nie istnieje, a zatem żaden termin nie jest ustalony. To nie oznacza, że nie ma nic do zrobienia. Samo ESPR jest już ustalone od 2024 r., kierunek obowiązków jest znany, a przedsiębiorstwa przygotowujące się teraz nie będą miały opóźnienia. Niniejsze pogłębienie opisuje, co praktycznie można zrobić przed opublikowaniem pierwszej delegowanej decyzji dotyczącej stali.

Czego się od Ciebie oczekuje

Wiedzieć, czy produkt będzie podlegał regulacji

ESPR działa w oparciu o system priorytetyzacji: Komisja Europejska określa za pośrednictwem artykułu 18 ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) dla jakich grup produktów delegowane decyzje pojawią się najpierw, na podstawie m.in. wpływu na środowisko i wolumenu rynku. Żelazo i stal znajdują się na tej liście, ale dokładny opis produktu — jakie półwyroby, jakie stopy, jakie wymiary — wynika dopiero z samej decyzji. Praktycznie dla przedsiębiorstwa zatrudniającego 10–100 pracowników oznacza to: sprawdzenie, jaka część asortymentu może być zaliczona do grupy produktów "żelazo i stal", i przygotowanie tego przeglądu na moment opublikowania decyzji. W razie wątpliwości, czy konkretny produkt się liczy, czy nie, znajduje się bardziej szczegółowe wyjaśnienie w czy cyfrowy paszport produktu ma zastosowanie do określonego typu stali.

Wiedzieć, skąd pochodzą już teraz własne informacje

Artykuł 38 ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) stanowi, że podmioty w łańcuchu dostaw — producenci, importerzy, ale także handlowcy i dystrybutorzy — mogą być zobowiązane do przekazywania informacji o produktach następnym podmiotom w łańcuchu. Na razie nie dotyczy to konkretnie stali, ale zasada jest jasna: kto będzie później musiał dostarczyć paszport, potrzebuje danych źródłowych dotyczących certyfikatów, składu, pochodzenia i obróbki. Dla średniego przedsiębiorstwa oznacza to, że już teraz można ustalić, jakie dane gromadzą własni dostawcy, a jakich brakuje. Przedsiębiorstwa z wieloma placówkami powinny skoordynować tę inwentaryzację centralnie; informacje na temat tego, jak wygląda to w praktyce, znajdują się w jak obsługiwać paszport produktu w przypadku wieloplacówkowości.

Mieć realistyczne wyobrażenie o czasozie i kosztach

Bez ustalonego terminu niemożliwe jest ścisłe planowanie, ale można sporządzić przybliżoną ocenę nakładu pracy. Opracowanie paszportu, zarządzanie danymi przez okres hostingu i zakup nośników danych QR to pozycje kosztowe, które już teraz można zaplanować na podstawie obecnego katalogu produktów. Przegląd struktury kosztów znajduje się w ile aproximacyjnie kosztuje paszport produktu ze stali.

Gdzie dzieje się źle w praktyce

Kilka sytuacji pojawia się częściej u przedsiębiorstw, które czekają, aż przepisy będą ostatecznie ustalone:

Wstrzymać wszystko. Ponieważ termin nie jest ustalony, całe przygotowanie jest odłożone — w tym kwestie, które nie zależą od dokładnej daty wejścia w życie, takie jak porządkowanie certyfikatów i danych dotyczących pochodzenia.
Brak przejrzystości łańcucha własnych dostawców. Kiedy decyzja jest opublikowana, okazuje się, że kluczowe dane (skład, proces topienia, kraj pochodzenia) nie były systematycznie gromadzone przez dostawców w dalszej części łańcucha, a wtedy uzupełnienie jest czasochłonne.
Niedocenić strony wewnętrznej. Planuje się systemy i dane, ale nie ludzi: nikt w przedsiębiorstwie nie wie później, jak zażądać paszportu, sprawdzić go lub powiązać z przesyłką.
Myśleć, że pilot jest możliwy dopiero po ostatecznej wersji prawa. Niektóre przedsiębiorstwa czekają z testowaniem do wejścia w życie obowiązku, podczas gdy pilotażowy system już teraz daje wgląd w to, czego brakuje.
Podejmować decyzje dotyczące zapasów bez uzasadnienia. Dla postracheństwa obniżyć cenę zapasów, przyspieszyć sprzedaż lub zniszczyć, bez konkretnego obowiązku prawnego jako podstawy.

Co możesz dokumentować

Nawet bez ustalonego terminu można już teraz zapisać szereg kwestii na papierze, dzięki czemu przejście później będzie szybsze:

Przegląd produktów ze własnego asortymentu produktów żelaznych i stalowych, ze wskazaniem, które kategorie przypuszczalnie wpadają pod przyszłą grupę produktów.
Inwentaryzacja dostawców: który dostawca dostarcza które dane bazowe (certyfikaty, skład, pochodzenie) i w jakiej formie.
Wewnętrzny punkt kontaktowy, osoba monitorująca rozwój sytuacji wokół delegowanego aktu i koordynująca przygotowanie wewnętrzne.
Konfiguracja testowa dla ograniczonej części asortymentu, aby dowiedzieć się, które dane brakują, zanim będzie to trzeba zrobić pod presją czasu. Więcej informacji znajduje się w czy jest już możliwość zamówienia testowej wersji paszportu produktu.
Plan szkoleniowy dla pracowników , którzy będą pracować z paszportem — od przetwarzania zamówień po magazyn. Patrz również jak szkolić personel w obsłudze paszportu produktu.
Powiązanie z inicjatywami branżowymi, o ile już istnieją, aby przygotowanie wewnętrzne zgodne było z tym, co w branży uważa się za standardowe podejście. Przegląd tego znajduje się w czy istnieje już standard branżowy dla paszportu produktu ze stali.

To, co w tej chwili nie jest ustalone — dokładny opis produktu, data wejścia w życie, dokładne wymagania dotyczące danych — nie powinno figurować w wewnętrznym dokumencie jako ustalony fakt. Wynika to z samego delegowanego aktu, gdy tylko Komisja Europejska go opublikuje.

To nie jest porady prawna. Ta strona zawiera ogólne informacje na temat przepisów, których dotyczy ta platforma. Nie znamy Twojej sytuacji. W razie wątpliwości dotyczących Twojego przypadku skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem nadzoru.

Napisane przy użyciu AI na podstawie źródeł powyżej, sprawdzone przez człowieka dnia 2026-08-22. Coś się nie zgadza? Daj nam znać — korekty mają pierwszeństwo.