Τι αλλάζει το ESPR για τον τομέα του χάλυβα;

Τι πρέπει να κάνετε συγκεκριμένα

Ο ESPR (Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1781) είναι ένας πλαίσιος κανονισμός. Αυτό σημαίνει ότι ο κανονισμός δεν ορίζει ομάδες προϊόντων και δεν θέτει απαιτήσεις για το χάλυβα συγκεκριμένα — αυτό συμβαίνει μόνο μέσω εξουσιοδοτημένων πράξεων που θεσπίζονται ανά ομάδα προϊόντων. Αυτό που κάνει πραγματικά ο ESPR, αναφέρεται στο άρθρο 1: θεσπίζει το σύστημα με το οποίο η ΕΕ μπορεί να επιβάλει οικολογικό σχεδιασμό, υποχρεώσεις πληροφόρησης και το ψηφιακό πασαπορτ προϊόντος σχεδόν σε κάθε κατηγορία φυσικού προϊόντος που έρχεται στην ευρωπαϊκή αγορά. Για τον κλάδο του χάλυβα, αυτή είναι μια αλλαγή άλλης τάξης από τα συνήθη πρότυπα και πιστοποιήσεις: υπάρχει μια υποχρέωση να διατηρούνται οι πληροφορίες προϊόντος ψηφιακά, δομημένες και διαθέσιμες για ολόκληρη τη διάρκεια ζωής του προϊόντος.

Τι αναμένεται από εσάς

Προσδιορισμός του κατά πόσον το προϊόν εμπίπτει σε μια ομάδα προϊόντων

Δεν λαμβάνει αυτόματα πασαπορτ κάθε χαλύβδινο ημικατεργασμένο προϊόν. Αυτό εξαρτάται από ποιες ομάδες προϊόντων ορίζει η Επιτροπή σε μια εξουσιοδοτημένη πράξη, και σε ποιο επίπεδο: μια πλάκα, ένα προφίλ, ένα σύνθετο εξάρτημα. Μια επιχείρηση 10 έως 100 εργαζομένων που διαπραγματεύεται πλάκες, σωλήνες ή προφίλ, θα ήταν πρακτικά συνετό να παρακολουθεί ανά σειρά προϊόντων ποια προϊόντα του κλάδου του χάλυβα θα εμπίπτουν στον ESPR μόλις η Επιτροπή παρέχει σαφήνεια σχετικά. Αυτό δεν είναι ακόμη δυνατό να προσδιοριστεί βάσει του ίδιου του κανονισμού.

Διάκριση μεταξύ ημιέτοιμου προϊόντος και τελικού προϊόντος

Ο ESPR δεν αφορά μόνο τα τελικά προϊόντα. Τα ημικατεργασμένα προϊόντα μπορεί επίσης να χρειάζονται πασαπορτ, ανάλογα με τον τρόπο οριοθέτησης της ομάδας προϊόντων και το σημείο στην αλυσίδα όπου τίθεται η υποχρέωση. Για ένα εμπόριο χάλυβα που επανεκπέμπει υλικό σε ένα κατασκευαστικό κατάστημα, αυτό είναι ένα πραγματικό σημείο προσοχής: εάν το πασαπορτ ισχύει επίσης για ημικατεργασμένα προϊόντα χάλυβα καθορίζει ουσιαστικά ποιος στην αλυσίδα πρέπει να παρέχει τα δεδομένα και ποιος απλώς τα μεταβιβάζει.

Συλλογή και παροχή δεδομένων

Μόλις ορισθεί μια ομάδα προϊόντων, υπάρχει μια υποχρέωση να καταγράφονται ορισμένα δεδομένα σχετικά με το προϊόν — σκεφτείτε προέλευση, σύνθεση ή ιδιότητες που είναι σχετικές για την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι ένας κατασκευαστής ή εισαγωγέας χάλυβα πρέπει να είναι σε θέση να παρέχει αυτά τα δεδομένα σε όποιον συντάσσει το πασαπορτ. Για μια μεσαία επιχείρηση, αυτό είναι συχνά ένα οργανωτικό καθήκον: δεδομένα που είναι τώρα διασκορπισμένα σε εσωτερικά συστήματα, πιστοποιητικά και έγγραφα προμηθευτών, πρέπει να συγκεντρωθούν σε μορφή που είναι κατάλληλη για ένα πασαπορτ.

Διατήρηση του πασαπορτ και του φορέα δεδομένων διαθέσιμων

Ένα πασαπορτ προϊόντος πρέπει να παραμείνει προσβάσιμο κατά τη διάρκεια ζωής του προϊόντος μέσω ενός φορέα δεδομένων, συνήθως ενός κωδικού QR στο προϊόν ή κοντά του. Αυτή δεν είναι μια μοναδική ενέργεια: το πασαπορτ πρέπει να είναι διαθέσιμο για συμβαλλόμενα μέρη παρακάτω στην αλυσίδα, ακόμη και χρόνια αργότερα. Μια επιχείρηση που επεξεργάζεται ή επανεκπέμπει χάλυβα αντιμετωπίζει με αυτόν τον τρόπο την ερώτηση για το πώς και για πόσο καιρό αυτά τα δεδομένα θα παραμείνουν διαθέσιμα, και ποιος είναι υπεύθυνος γι' αυτό εάν η ίδια η επιχείρηση δεν αναλαμβάνει αυτόν τον ρόλο.

Προσδιορισμός ποιος μπορεί να δει ποια δεδομένα

Δεν είναι όλα τα δεδομένα σε ένα πασαπορτ ορατά σε όλους. Ορισμένες πληροφορίες προορίζονται για τις αρχές εποπτείας, άλλες για την επόμενη σύνδεσμο στην αλυσίδα, πάλι άλλες για τον τελικό χρήστη. Αυτό αγγίζει ένα ζήτημα που είναι ευαίσθητο για πολλές χαλυβουργικές επιχειρήσεις: εάν ευαίσθητα για την επιχείρηση δεδομένα σχετικά με τη σύνθεση ή τη διαδικασία πρέπει να γίνουν δημόσια. Ο κανονισμός προβλέπει ιεραρχημένη πρόσβαση, αλλά η ακριβής εφαρμογή του προκύπτει επίσης από τις εξουσιοδοτημένες πράξεις ανά ομάδα προϊόντων.

Πού παρουσιάζονται προβλήματα στην πράξη

Ορισμένες καταστάσεις εμφανίζονται επανειλημμένα στην πράξη σε επιχειρήσεις που προετοιμάζονται για το πασαπορτ προϊόντος:

• Έναρξη πάρα πολύ νωρίς με λάθος υπόθεση. Μια επιχείρηση πιστεύει ότι η υποχρέωση είναι ήδη καθιερωμένη για το προϊόν της, ενώ η σχετική εξουσιοδοτημένη πράξη δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί. Γίνεται επένδυση σε συστήματα που αργότερα δεν συμμορφώνονται με τις τελικές απαιτήσεις.

• Συλλογή δεδομένων χωρίς δομή. Μια εταιρεία αρχίζει να συγκεντρώνει τεκμηρίωση σχετικά με τη σύνθεση και την προέλευση, αλλά το κάνει ad hoc, χωρίς σταθερή μορφή. Όταν οι απαιτήσεις γίνουν συγκεκριμένες, το έργο πρέπει να ξαναγίνει.

• Ασάφεια μεταξύ προμηθευτή και αγοραστή. Ένας χαλυβουργικός έμπορος υποθέτει ότι ο κατασκευαστής θα παραδώσει το διαβατήριο· ο κατασκευαστής υποθέτει ότι ο έμπορος το κάνει επειδή επεξεργάζεται το προϊόν. Κανείς δεν το καθορίζει εκ των προτέρων.

• Σύγχυση σχετικά με το τι πρέπει να είναι δημόσιο. Μια εταιρεία μοιράζεται προληπτικά περισσότερα δεδομένα από τα απαραίτητα, ή και πολύ λιγότερα, επειδή είναι ασαφές ποια δεδομένα πρέπει να είναι ορατά για ποιο μέρος.

• Κανένα ενδιαφέρον για τη μεγάλη περίοδο αποθήκευσης. Μια εταιρεία εστιάζει στο σημείο πώλησης, αλλά ξεχνά ότι το διαβατήριο και ο φορέας δεδομένων πρέπει να είναι προσβάσιμα και τα χρόνια που έπονται, ακόμη και αν η ίδια η εταιρεία αλλάξει σύστημα ή σταματήσει μια γραμμή παραγωγής.

Τι μπορείτε να τεκμηριώσετε

Ακόμη και πριν υπάρχει η εκτελεστική πράξη, είναι πρακτικό να τακτοποιηθούν μερικά θέματα:

• Ένα επισκόπηση ανά γραμμή παραγωγής των χαλύβδινων ημικατεργασμένων προϊόντων και τελικών προϊόντων που η εταιρεία φέρνει στην αγορά, ώστε να μπορεί να προσδιοριστεί γρήγορα αν το διαβατήριο προϊόντος ισχύει για το δικό του χάλυβα μόλις η νομοθεσία γίνει συγκεκριμένη.
• Ένας κατάλογος των δεδομένων σχετικά με την προέλευση, τη σύνθεση και την επεξεργασία που είναι ήδη διαθέσιμα, και σε ποια συστήματα.
• Συμφωνίες με προμηθευτές και αγοραστές σχετικά με το ποιος παρέχει ποια δεδομένα, σε αναμονή της ερώτησης ποια δεδομένα πρέπει να περιλαμβάνονται στο διαβατήριο προϊόντος του χάλυβα.
• Μια σημείωση του ατόμου επαφής και της διαδικασίας ενημέρωσης των αλλαγών στη νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένης της ερώτησης πότε το διαβατήριο προϊόντος για χάλυβα γίνεται υποχρεωτικό.
• Μια σημείωση σχετικά με ποια δεδομένα η εταιρεία θεωρεί ευαίσθητα για την επιχείρηση, ώστε αυτή η συζήτηση να μην προκύψει μόνο τη στιγμή που ένα διαβατήριο πρέπει πραγματικά να συναρμολογηθεί.

Αυτή η προετοιμασία δεν θεσπίζει υποχρεώσεις που δεν υπάρχουν ακόμη, αλλά διασφαλίζει ότι μια εταιρεία δεν ξεκινά από το μηδέν μόλις δημοσιευθεί η πρώτη εκτελεστική πράξη για χάλυβα.