Welke legeringselementen moet ik melden?

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

Samenstelling correct en volledig doorgeven

Artikel 7 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) noemt de materiaalsamenstelling als informatie die relevant kan zijn voor een productgroep. Voor staal en ijzer betekent dit in de praktijk dat de legeringselementen die de eigenschappen van het materiaal bepalen — denk aan chroom, nikkel, molybdeen, mangaan of vanadium — traceerbaar moeten zijn tot in het paspoort. Welke elementen precies gemeld worden en in welke vorm (percentage, bandbreedte, minimum/maximum), wordt per productgroep uitgewerkt in de gedelegeerde handeling die nog niet is gepubliceerd. Een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers dat halffabricaten inkoopt of doorverwerkt, doet er praktisch aan om nu al te achterhalen bij welke schakel in de keten deze gegevens vandaan komen: bij de fabrikant, bij de importeur, of bij een eigen smelt- of legeerproces.

Aansluiten bij bestaande normen

Legeringselementen worden meestal al vermeld op basis van een staalnorm — een EN-norm bijvoorbeeld bepaalt welke elementen binnen welke marge aanwezig mogen zijn voor een bepaalde staalsoort. Artikel 7 vraagt om informatie die het mogelijk maakt de prestatie en samenstelling van het product te beoordelen; dat is in de praktijk vaak dezelfde informatie die al op een certificaat staat. Hoe die norm en de bijbehorende samenstelling precies worden vastgelegd, staat beschreven op de pagina over hoe staalsoort en norm vastgelegd worden in het productpaspoort.

Herleidbaarheid naar de bron van de gegevens

Artikel 10 van de ESPR stelt eisen aan de manier waarop informatie in het digitale productpaspoort wordt opgenomen: het moet gekoppeld zijn aan een specifiek product of productgroep en via de datadrager (de QR-code) toegankelijk zijn. Voor een bedrijf betekent dit dat de opgave van legeringselementen niet los mag staan van de rest van de partijgegevens — de samenstelling moet gekoppeld zijn aan de juiste smelt, coil of batch. Een bedrijf dat zelf materiaal mengt, bewerkt of verder legeert, doet er goed aan om na te gaan hoe die koppeling in de eigen administratie al dan niet bestaat.

Weten wat er al op een certificaat staat versus wat het paspoort vraagt

Een keuringscertificaat 3.1 bevat vaak al een chemische analyse met legeringselementen. Dat wil niet zeggen dat het paspoort automatisch hetzelfde format overneemt: het paspoort is een apart digitaal object met eigen eisen aan structuur en toegankelijkheid volgens artikel 10. Hoe een 3.1-certificaat zich verhoudt tot het paspoort, en waar de gegevens wel en niet één-op-één overlappen, staat toegelicht op de pagina over hoe een keuringscertificaat 3.1 zich verhoudt tot het productpaspoort.

Waar het misgaat in de praktijk

Een metaalverwerker koopt staal in van meerdere leveranciers en mengt dit voor eigen halffabricaten. De legeringssamenstelling van het eindproduct wordt dan een gemiddelde of een nieuwe waarde, maar de herkomstgegevens van de oorspronkelijke partijen raken in de administratie los van elkaar. Op het moment dat een paspoort moet worden samengesteld, is niet meer te herleiden welk deel van welke leverancier kwam.

Een handelsbedrijf verkoopt staal door zonder zelf te bewerken, en gaat ervan uit dat de gegevens van de fabrikant automatisch "meereizen". In de praktijk blijkt dat het certificaat wel wordt doorgestuurd, maar dat niemand controleert of de vermelde legeringselementen overeenkomen met de norm die op de paklijst staat.

Een constructiebedrijf ontvangt materiaal met een certificaat waarop een breed samengestelde legering staat vermeld (bijvoorbeeld een bandbreedte in plaats van een exacte waarde), en weet niet of het paspoort een exacte waarde, een bandbreedte, of allebei verwacht. Zonder duidelijkheid vanuit de gedelegeerde handeling wordt dit nu al met aannames ingevuld, wat tot inconsistenties leidt zodra de eisen wel vastliggen.

Een bedrijf beschouwt de precieze legeringsverhouding als een bedrijfsgeheim, omdat die verhouding het resultaat is van eigen procesontwikkeling. De vraag of en hoe zo'n samenstelling openbaar gemaakt moet worden in het paspoort, wordt dan pas laat gesteld, terwijl die vraag beter vooraf beantwoord kan worden — zie de toelichting over of bedrijfsgevoelige gegevens over staal openbaar gemaakt moeten worden.

Een importeur ontvangt materiaal van buiten de EU met een chemische analyse in een ander format dan gangbaar binnen de EU-normen, en twijfelt of dit format bruikbaar is voor het paspoort of eerst omgezet moet worden.

Wat u kunt vastleggen

• De chemische analyse per partij, smelt of batch, zoals die van de fabrikant of importeur ontvangen wordt — inclusief de norm waarop deze gebaseerd is.
• Een overzicht van welke legeringselementen standaard voorkomen in de staalsoorten die het bedrijf verwerkt of verhandelt, en in welke bandbreedte.
• De koppeling tussen keuringscertificaten 3.1 en de specifieke partijen die het bedrijf in- en verkoopt, zodat samenstelling en herkomst bij elkaar blijven.
• Een interne afspraak over wie binnen het bedrijf verantwoordelijk is voor het doorzetten van samenstellingsgegevens naar de volgende schakel in de keten.
• Documentatie over eventuele eigen bewerkingen (mengen, legeren, warmtebehandeling) die de oorspronkelijke samenstelling wijzigen, met een aantekening van het moment waarop dit gebeurt.
• Een notitie over welke gegevens als bedrijfsgevoelig worden beschouwd en waarom, zodat dit onderscheid al gemaakt is voordat een paspoort samengesteld moet worden.