Co to jest cyfrowy paszport produktu dla stali?

Cyfrowa teczka z danymi produktu, dostępna za pośrednictwem kodu QR

Cyfrowy paszport produktu to zbiór danych o produkcie, które nie są przechowywane na papierze, lecz cyfrowo, i które za pośrednictwem nośnika danych — zwykle kodu QR na produkcie lub przy produkcie — mogą być pobierane przez osoby, które ich potrzebują. Dla półfabrykatu żelaza lub stali chodzi o takie kwestie jak pochodzenie i skład materiału, zastosowane stopy i powłoki, właściwości użyteczne oraz informacje istotne przy dalszym przetwarzaniu, konserwacji lub na koniec cyklu życia produktu, takie jak możliwość recyklingu. Paszport nie zastępuje istniejących certyfikatów i dokumentów badań dotyczących stali, lecz agreguje i udostępnia dane, które w innym przypadku byłyby rozproszane w fakturach, certyfikatach jakości i systemach wewnętrznych producenta, handlowca i przetwórcy. Ideą jest to, że każdy, kto otrzyma produkt w ręce — od handlu stalą do przedsiębiorstwa budowlanego, które ostatecznie go przetworzy — poprzez skan ma dostęp do tego samego, aktualnego zestawu danych.

Dla jakich produktów ma to zastosowanie, a dla jakich (jeszcze) nie

Cyfrowy paszport produktu nie jest samodzielnym obowiązkiem, lecz częścią szerszego rozporządzenia ecodesign, ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781). Artykuł 9 tego rozporządzenia określa, że produkt można wprowadzić na rynek z cyfrowym paszportem produktu tylko wtedy, gdy został on ustanowiony dla grupy produktów, do której należy; artykuł 10 opisuje, jakie informacje taki paszport musi zawierać i jak powinny być dostępne. Oznacza to, że obowiązek nie ma zastosowania automatycznie i nie od razu dla wszystkich produktów: dla każdej grupy produktów odrębnie określa się, czy paszport jest obowiązkowy i z jaką zawartością. Dla żelaza i stali nie zostało to jeszcze ustanowione. Co jest ustalone, to ramy, w których regulacja dotycząca stali — jeśli i kiedy będzie — będzie musiała się mieścić: wymogi artykułu 10 dotyczące zawartości i dostępności paszportu będą stosować się do każdej grupy produktów, dla której paszport będzie wprowadzony, a zatem również do stali, gdy do tego dojdzie.

Data nie jest ustalona, plan działania tak

Nie ma jeszcze ustalonej daty, od której cyfrowy paszport produktu dla wyrobów żelaza i stali staje się obowiązkowy. Komisja Europejska, przedstawiając plan działania ESPR na lata 2025-2030, nakreśliła harmonogram, w którym pierwsze akty delegowane — regulacje konkretyzujące obowiązek dla każdej grupy produktów — są oczekiwane od 2026 r., a następnie rzeczywiste obowiązki zwykle wchodzą w życie osiemnaście miesięcy później. Czy i kiedy żelazo i stal będą uwzględnione w takim akcie delegowanym oraz jaka data się z tym wiąże, nie jest na razie wiadomo. Aż do opublikowania aktu delegowanego dla tej grupy produktów, dla stali nie obowiązuje wymóg na mocy artykułu 9. Gdy taki akt będzie dostępny, rzeczywista data pojawi się tutaj.

Co to oznacza dla handlu stalą i przetwórcy

Dla osób zajmujących się obecnie handlem stalą lub jej przetwarzaniem oznacza to przede wszystkim, że jest czas na doprowadzenie danych do porządku, zanim obowiązek stanie się konkretny. W praktyce sprowadza się to do kilku kroków. Po pierwsze: sprawdzić, jakie dane dotyczące pochodzenia, składu i certyfikacji produktu są już ustalone u producenta lub importera i gdzie się one obecnie znajdują — często rozsianych po certyfikatach, dokumentach przewozowych i systemach wewnętrznych. Następnie: sprawdzić, czy dane te są dostępne cyfrowo i w ustrukturyzowany sposób, czy też nadal istnieją na papierze lub w pojedynczych wymianach poczty elektronicznej. Potem: śledzić, kiedy Komisja Europejska opublikuje akt delegowany dotyczący żelaza i stali, ponieważ to dopiero określi, które dane są dokładnie obowiązkowe i od kiedy. Ci, którzy już teraz doprowadzą te dane do porządku, będą w lepszej sytuacji, gdy obowiązek stanie się konkretny, bez konieczności istnienia obecnie jakiegokolwiek obowiązku prawnego.

Podstawa prawna: artykuł 9 i artykuł 10 ESPR

Niniejszy opis opiera się na rozporządzeniu (UE) 2024/1781 (ESPR). Artykuł 9 określa zasadę, że cyfrowy paszport produktu staje się obowiązkowy dla grup produktów wyznaczonych w drodze aktu delegowanego, a produkt bez takiego paszportu nie może być wprowadzony na rynek po wejściu w życie tego wyznaczenia. Artykuł 10 szczegółowo określa wymogi, jakim musi spełniać paszport: jakie rodzaje informacji muszą się w nim znaleźć i jak mają być dostępne, na przykład za pośrednictwem nośnika danych, takiego jak kod QR. Oba artykuły stanowią ramy ogólne; szczegółowe wdrożenie dla poszczególnych grup produktów, w tym ewentualnych przepisów dla żelaza i stali, będzie przedmiotem odrębnego uregulowania.

Ci, którzy chcą zacząć już teraz, powinni najlepiej rozpocząć od zmapowania własnych przepływów danych: jakie informacje o materiale i pochodzeniu są dostępne, w jakiej formie i u kogo. Gdy Komisja Europejska opublikuje akt delegowany dotyczący żelaza i stali, tutaj zostanie dodana konkretna zawartość i data.

Na czym opiera się ta informacja

Samo rozporządzenie znajduje się na EUR-Lex. Informujemy o każde stwierdzeniu; nie musisz nam ufać.

Co konkretnie musisz zrobić

Czego się od Ciebie oczekuje

Cyfrowy paszport produktu to, krótko mówiąc, cyfrowa dokumentacja dołączona do konkretnego produktu, zawierająca dane o tym, co się w nim znajduje, skąd pochodzi i jak można go dalej przetwarzać lub poddawać recyklingowi. Artykuł 9 ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) opisuje, że paszport jest dostępny poprzez nośnik danych — w praktyce zwykle kod QR — i że łączy dane z unikalnym produktem, grupą produktów lub modelem produktu. Artykuł 10 tego samego rozporządzenia opisuje, jakim wymogom technicznym musi spełniać paszport: musi poprawnie, kompletnie i aktualnie wyświetlać dane, pozostać dostępny przez określony okres oraz być skonfigurowany w taki sposób, aby różne strony w łańcuchu mogły wprowadzać w nim dane lub je odczytywać.

W przypadku stali i innych metali nie jest to jeszcze konkretnie wypełnione — to wypełnienie nastąpi dla każdej grupy produktów poprzez akt delegowany, jak wyjaśniono na stronie o czym jest akt delegowany i dlaczego określa, co musi się staćJednak ESPR już określa zasady podstawowe, którym musi spełniać taki paszport. Te zasady można dla handlarza stali lub przetwórcy metali przełożyć na trzy punkty.

Jeden paszport na produkt, nie na przedsiębiorstwo

Paszport jest dołączony do produktu lub modelu produktu, a nie do przedsiębiorstwa jako całości. Dla firmy handlującej lub przetwarzającej półfabrykaty, oznacza to, że w administracji musi istnieć połączenie między fizyczną partią stali a odpowiadającą jej cyfrową dokumentacją. W przypadku blachy, profili lub rur, które przychodzą w różnych składach i wymiarach, jest to inny sposób rejestracji niż tylko tradycyjne numery partii lub zamówienia.

Nośnik danych musi być umieszczony na produkcie lub przy produkcie

Artykuł 9 wymaga fizycznego nośnika danych — kodu QR — który odblokowuje paszport. W przypadku stali, która przechodzi od producenta do handlarza do przetwórcy, oznacza to, że kod musi podążać za produktem, nawet jeśli zostanie pocięty, przepakowany lub połączony z innymi partiami. Kto sprzedaje dalej blasty w mniejszych zwojach, musi praktycznie znaleźć sposób na przekazanie nośnika danych (lub odwołania do niego) do części, która jest dostarczana.

Dane muszą być aktualne i pozostać dostępne

Artykuł 10 określa wymogi dotyczące dokładności i dostępności danych w czasie. Dla firmy zatrudniającej od dziesięciu do stu pracowników zwykle nie jest to kwestia złożoności, ale dyscypliny: ktoś musi być odpowiedzialny za utrzymywanie dokumentacji w aktualnym stanie, a ta praca nie kończy się sprzedażą. Dokładnie jak często to musi się odbywać, zależy od tego, co przyszły akt delegowany dla stali będzie nakazywać — patrz również strona o jak aktualne muszą być dane w paszporcie.

Gdzie dzieje się źle w praktyce

Nośnik danych odrywa się od produktu. Przy cięciu zwojów lub łączeniu partii z różnych dostaw często gubi się przegląd, który kod QR dotyczy którego kawałka stali. Bez ustalonej procedury powstaje przerwa między fizyczną inwentarzem a cyfrową dokumentacją.

Zakłada się, że paszport jest taki sam jak istniejący już certyfikat. Certyfikat 3.1 lub certyfikat materiałowy zawiera często wiele już danych technicznych, ale nie jest cyfrowym paszportem produktu w rozumieniu ESPR. Te dwa mogą udostępniać dane, ale nie są automatycznie wymienne — zwłaszcza dlatego, że paszport wymaga określonej formy technicznej i dostępności, których plik PDF z certyfikatem nie posiada.

Małe przedsiębiorstwo uważa, że ujdzie na sucho. Pytanie, czy przedsiębiorstwo o ograniczonej skali podlega obowiązkom, nie można odpowiedzieć prostą regułą i różni się w zależności od sytuacji — patrz wyjaśnienie na stronie czy produktpasport dotyczy również małych przedsiębiorstw. Założenie, że wielkość przedsiębiorstwa automatycznie daje zwolnienie, jest założeniem, które niekoniecznie jest słuszne.

Oczekiwanie na konkretny obowiązek bez mapowania własnego łańcucha. Ponieważ dokładna data i zawartość muszą jeszcze zostać ustalone — patrz kiedy paszport staje się obowiązkowy dla stali — Niektóre przedsiębiorstwa odkładają wszystkie przygotowania na później. Jednak sporządzenie spisu, które produkty, dostawcy i klienci znajdują się w łańcuchu, to praca niezależna od dokładnej daty i powinna być wykonana już teraz.

Informacje poufne są umieszczane w paszporcie bez namysłu. Nie wszystkie dane dostępne gdziekolwiek powinny automatycznie być publiczne w paszporcie. Która strona może przeglądać które dane i co uważa się za wrażliwe biznesowo, to osobna kwestia — omówiona na stronach dotyczących kto może przeglądać które dane z paszportu i czy dane wrażliwe biznesowo dotyczące stali muszą być publiczne.

Co możesz dokumentować

Przegląd grup produktów i półfabrykatów, którymi przedsiębiorstwo handluje lub przetwarza, jako podstawa do późniejszego określenia, które akty delegowane mają zastosowanie.
Procedura łączenia nośników danych z partiami stali, w tym to, co dzieje się w przypadku pocięcia, przepakowania lub połączenia materiału.
Umowy z dostawcami dotyczące, które dane dostarcz ą i w jakim formacie, aby dane te można było później przetwarzać w paszporcie.
Wskazanie osoby odpowiedzialnej w przedsiębiorstwie za utrzymywanie aktualności danych produktu.
Przegląd danych uważanych za wrażliwe biznesowo i tych przeznaczonych do wglądu publicznego lub ograniczonego.
Dokumentacja dotycząca pochodzenia i składu stali, takiej jak istniejące zaświadczenia materiałowe, jako uzupełnienie — a nie zastąpienie — przyszłego paszportu.

Kto ma już te kwestie w porządku, będzie w lepszej sytuacji, gdy stanie się jasne, które dane sektor musi konkretnie dostarczać — zobacz też stronę dotyczącą które dane znajdują się w paszporcie produktu stali.

To nie jest porady prawna. Ta strona zawiera ogólne informacje na temat przepisów, których dotyczy ta platforma. Nie znamy Twojej sytuacji. W razie wątpliwości dotyczących Twojego przypadku skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem nadzoru.

Napisane przy użyciu AI na podstawie źródeł powyżej, sprawdzone przez człowieka dnia 2026-08-22. Coś się nie zgadza? Daj nam znać — korekty mają pierwszeństwo.