Co robię z zapasami stali, które już tam są, gdy wchodzą w życie nowe zasady?

Nic się teraz nie stosuje, ponieważ stal nie ma jeszcze własnych wymogów

Zapasy stali, które już się znajdują, nie muszą w tej chwili spełniać żadnych wymogów dotyczących ekodesignu ani paszportu produktu. Wynika to z faktu, że wymogi dla żelaza i stali jeszcze nie istnieją. ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) to rozporządzenie ramowe: reguluje ona sposób, w jaki UE będzie ustalać wymogi dla produktów, ale sama nie ustanawia jeszcze konkretnych wymogów dla poszczególnych grup produktów. Wymogi te będą stanowiły zawartość aktu delegowanego, który zostanie opracowany specjalnie dla żelaza i stali, a taki akt jeszcze nie istnieje. Dopóki taki akt nie będzie istniał, nie ma niczego, czemu istniejące zapasy musiałyby sprostać — po prostu nie ma jeszcze normy, którą można byłoby sprawdzić.

Dla kogo to jest istotne i dla kogo (jeszcze) nie

To pytanie jest istotne dla hurtowni stali, przetwórców metali i przedsiębiorstw budowlanych, które posiadają półfabrykaty z żelaza i stali na magazynie lub je zamawiają. Powyższa odpowiedź ma zastosowanie do obecnej sytuacji: przed przyjęciem aktu delegowanego dla żelaza i stali. Nie ma ona zastosowania bez dodatkowych warunków do grup produktów, dla których akt delegowany już istnieje lub znajduje się na zaawansowanym etapie; dla tych grup mogą obowiązywać własne przepisy przejściowe, które nie są tutaj omawiane. Nie ma ona również zastosowania do zobowiązań niezwiązanych z ESPR, takich jak oznakowanie CE lub inne przepisy produktowe dla stali — pozostają one w mocy w takiej formie, w jakiej teraz obowiązują, niezależnie od etapu, na którym znajduje się ESPR.

Nie ma ustalonej daty wejścia w życie; jest natomiast ustalona ścieżka

Nie ma jeszcze ustalonej daty, od której będą obowiązywać konkretne wymogi dla żelaza i stali. To, co jest ustalone, to ścieżka do tego celu. Na podstawie artykułu 18 ESPR Komisja opracowuje plan pracy, w którym grupy produktów są przydzielane priorytetom dla aktu delegowanego na podstawie kryteriów takich jak wpływ na środowisko i potencjał poprawy. Dopiero gdy dla żelaza i stali taki akt delegowany zostanie przyjęty i opublikowany, powstaną konkretne wymogi i data, od której będą one mieć zastosowanie. Do tego czasu nic się nie zmienia w kwestii tego, co musi się stać z istniejącymi zapasami, po prostu dlatego, że nie ma jeszcze reguły, która cokolwiek na ten temat mówi. Gdy ta data będzie znana, będzie wymieniona tutaj.

Co to oznacza dla zapasów w praktyce

Dla osób, które teraz posiadają zapasy stali lub je zamawiają, z samej ESPR nie wynika żadne działanie. Gdy akt delegowany dla żelaza i stali się pojawi, pierwsze pytanie będzie dotyczyć momentu "wprowadzenia do obrotu": artykuł 1 ESPR wiąże wymogi z produktami wprowadzanymi do obrotu lub uruchamianymi, a nie z produktami, które w tym momencie już leżą na palecie, w magazynie lub są w drodze do klienta. To, co konkretnie to oznacza dla zapasów wytworzonych lub dostarczonych przed datą wejścia w życie, będzie określone przez przepisy przejściowe zawarte w samym akcie delegowanym. Ten tekst jeszcze nie istnieje i dlatego nie można go streścić ani przewidzieć.

To, co można już teraz przejrzeć: moment opublikowania aktu delegowanego dla żelaza i stali to moment, aby przeczytać przepisy przejściowe w nim zawarte. Od tego momentu będzie również jasne, czy i od kiedy cyfrowy paszport produktu jest potrzebny, aby produkt mógł być wprowadzony do obrotu. Ta strona będzie aktualizowana, gdy tylko ten tekst będzie dostępny.

Podstawa: artykuł 1 i artykuł 18 ESPR

Fakt, że obecnie nie istnieje jeszcze konkretny obowiązek, wynika z artykułu 1 rozporządzenia ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781). Artykuł ten opisuje przedmiot i zakres rozporządzenia jako ramy dla ustalenia wymagań w zakresie ecodesignu dla produktów wprowadzanych na rynek lub oddawanych do użytku — nie jako zbiór wymagań, które już bezpośrednio z samego rozporządzenia mają zastosowanie do stali. Które grupy produktów i kiedy są na porządku, wynika z artykułu 18 rozporządzenia ESPR: artykuł ten zobowiązuje Komisję do opracowania planu działań, w którym grupy produktów są priorytetyzowane dla aktu delegowanego. W przypadku żelaza i stali procedura ta nie została jeszcze zakończona, dlatego też nie ma jeszcze tekstu, który mówi coś o traktowaniu istniejących zapasów.

Co robić teraz

Kto chce się na to przygotować, powinien zrobić dwie rzeczy: śledzić publikację aktu delegowanego dla żelaza i stali oraz jednocześnie doprowadzić do porządku własną administrację zapasów — pochodzenie, skład i dane dostawcy na partię stali. To kosztuje teraz mało wysiłku i zapewnia, że dane, które będą potrzebne do produktowego paszportu, będą już dostępne w momencie, gdy wymagania rzeczywiście wejdą w życie.

Na czym opiera się ta informacja

Samo rozporządzenie znajduje się na EUR-Lex. Informujemy o każde stwierdzeniu; nie musisz nam ufać.

Co konkretnie musisz zrobić

Czego się od Ciebie oczekuje

Wiedzieć, że przepisy przejściowe są ślepą plamką w obecnym tekście

Sama ESPR określa w artykule 1 przedmiot i zakres zastosowania rozporządzenia: które produkty mogą wchodzić w skład systemu i że konkretne obowiązki na grupę produktów zostaną doprecyzowane poprzez akty delegowane. Artykuł 18 opisuje sposób, w jaki Komisja ustala priorytety między grupami produktów i według jakiego harmonogramu to następuje. Żaden z tych artykułów nie mówi nic na temat tego, co dzieje się z zapasami, które zostały wyprodukowane, zaimportowane lub zakupione przed datą wejścia w życie. Nie jest to niedopatrzenie tego platformy, lecz luka w tekście w jego obecnej formie: przepisy przejściowe dotyczące istniejących zapasów będą konkretnie określone w akcie delegowanym dla każdej grupy produktów, a dla żelaza i stali ten akt jeszcze nie istnieje. Dla przedsiębiorstwa zatrudniającego od 10 do 100 pracowników oznacza to praktycznie, że każde stwierdzenie na temat "zapasów, które już się znajdują, mogą być po prostu sprzedawane" lub "muszą również otrzymać paszport" w tym momencie antycypuje coś, co nie zostało jeszcze ustalone.

Dokonać rozróżnienia między "wprowadzeniem na rynek" a "posiadaniem w zapasach"

To, co można wyprowadzić z systematyki ESPR, to że obowiązki zwykle wiążą się z momentem, w którym produkt zostaje wprowadzony na rynek lub oddany do użytku, a nie z momentem produkcji. To rozróżnienie jest istotne dla zarządzania zapasami: stal, która już leży w magazynie, ale nie została jeszcze sprzedana lub dostarczona, znajduje się pomiędzy "wyprodukowaną" a "wprowadzoną na rynek". Który z tych dwóch momentów będzie decydujący dla obowiązku posiadania paszportu, będzie wiadomo dopiero po opublikowaniu aktu delegowanego dla stali. Przedsiębiorstwo może wewnętrznie już teraz dokonać rozróżnienia między partiami zakupionymi przed i po określonej dacie, aby można było dokonać tego podziału w momencie, gdy przepisy będą już jasne.

Nie tracić pochodzenia i składu istniejących partii

Niezależnie od tego, jak się potoczy prawo przejściowe, praktycznie rozsądnym jest wiedzieć z zapasów, które już się znajdują, skąd one pochodzą, jakie składniki i właściwości dostarczyciel podał oraz jaką dokumentację dołączył. Nie wynika to z obowiązku wynikającego z artykułu 1 lub artykułu 18, ale jest warunkiem wstępnym do tego, aby później, gdy rzeczywiście pojawi się obowiązek posiadania paszportu, nie pozostać ze stosem nieudokumentowanej stali. Kto zastanawia się co mogę zrobić już teraz, zanim przepisy będą ostatecznie ustalone, znajdzie tam podejście, które dokładnie do tego punktu nawiązuje: sporządzanie dokumentacji poprzedzające obowiązkowe paszporty.

Śledzić, kiedy grupa produktów stal rzeczywiście pojawia się w harmonogramie

Artykuł 18 opisuje nadawanie priorytetu grupom produktów, a stal i żelazo są wymieniane jako kandydaci do jednego z pierwszych aktów delegowanych. Dopóki ten akt nie będzie opublikowany, nie będzie wiadomo, od kiedy mają obowiązywać wymogi, a zatem również nie będzie wiadomo, czy i jak istniejące zapasy otrzymają wyjątek. Przedsiębiorstwo, które aktualnie utrzymuje zapasy lub je buduje, robi dobrze, śledząc opublikowanie tego aktu zamiast już podejmować na podstawie założeń środki, które mogą się okazać zbędne lub źle ukierunkowane.

Gdzie dzieje się źle w praktyce

Przedsiębiorstwo handlowe decyduje się z ostrożności sprzedać przyspieszonym tempem wszystkie istniejące zapasy przed domniemaną datą wejścia w życie, opartą na dacie, która nie jest jeszcze oficjalnie zatwierdzona. Jeśli ta data następnie się przesunie, pośpiech okazuje się zbędny i mogą zostać poświęcone marże dla niczego.

Inne przedsiębiorstwo zakłada, że zapasy zakupione przed datą wejścia w życie są automatycznie wyłączone z obowiązku posiadania paszportu, bez istnienia tekstu, który to potwierdzałby. Jeśli akt delegowany weźmie za punkt odniesienia moment pierwszej sprzedaży użytkownikowi końcowemu zamiast momentu zakupu, te same zapasy podlegać będą obowiązkowi.

Trzecia sytuacja: przetwórca metali miesza stare i nowe partie stali w jednej lokalizacji magazynowej bez rozróżnienia ze względu na pochodzenie lub datę zakupu. Gdy pojawi się obowiązek, nie będzie już możliwe ustalenie, która część zapasów podlega przepisom przejściowym, a która nie, w wyniku czego cała partia musi być ostrożnie traktowana jako "nowa".

Czwarta: przedsiębiorstwo z wieloma oddziałami rejestruje zapasy w każdej lokalizacji inaczej, w wyniku czego nie ma centralnego przeglądu tego, co gdzie leży i od kiedy. Kto się pyta jak reguluję paszport produktu, jeśli mam wiele placówek(,) napotyka tutaj problem, który pojawia się już przed samym obowiązkiem paszportu: bez centralnej rejestracji zapasów nie będzie czego potem sprawdzić.

Piąta sytuacja: przedsiębiorstwo biernie czeka, aż obowiązek oficjalnie wejdzie w życie i wtedy nie ma żadnej dokumentacji dotyczącej składu zapasów, które przechowuje już od lat, podczas gdy pierwotny dostawca tymczasem przestał istnieć lub nie odpowiada. Dane niezbędne do jeszcze złożenia paszportu nie mogą być już ustalone.

Co możesz dokumentować

Przegląd dla każdej partii zapasów: data zakupu, dostawca, skład oraz ewentualne certyfikaty dostarczone wraz z dostawą.
Fizyczne lub administracyjne rozdzielenie zapasów nabytych przed i po ustaleniu określonej daty odniesienia, aby przyszły podział w ramach przepisów przejściowych nie musiał być ustalany z mocą wsteczną.
Plik na dostawcę zawierający dane kontaktowe i dokumentację techniczną, która byłaby potrzebna do retrospektywnego opracowania paszportu, gdy do tego dojdzie.
Wewnętrzne ustalenie dotyczące tego, kto w przedsiębiorstwie śledzi publikację delegowanego aktu w sprawie stali i kiedy podejmowane są na tej podstawie działania.
Adnotacja dotycząca starszych partii, jeśli pierwotny dostawca nie jest już możliwy do ustalenia, aby to ryzyko było znane z góry zamiast dopiero podczas kontroli. Kto chce wiedzieć więcej na temat tego, co wówczas wchodzi w grę, czyta co kontroler pyta podczas kontroli stali.

To udokumentowanie nie zastępuje obowiązku ustawowego, ponieważ dla istniejących zapasów taki obowiązek nie istnieje jeszcze. Jest to sposób, aby nie stanąć z pustymi rękami, gdy delegowany akt w sprawie żelaza i stali wyjaśni pozycję zapasów, które już znajdują się w magazynie.

To nie jest porady prawna. Ta strona zawiera ogólne informacje na temat przepisów, których dotyczy ta platforma. Nie znamy Twojej sytuacji. W razie wątpliwości dotyczących Twojego przypadku skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem nadzoru.

Napisane przy użyciu AI na podstawie źródeł powyżej, sprawdzone przez człowieka dnia 2026-08-22. Coś się nie zgadza? Daj nam znać — korekty mają pierwszeństwo.