ferropas.eu

Hoe controleer ik of de gegevens van mijn leverancier kloppen?

Betrouwbare meetmethoden, geen eigen inschatting

De ESPR schrijft niet voor hoe een afnemer de gegevens van zijn leverancier zelf moet natrekken, maar legt wel vast waar die gegevens vandaan moeten komen. Artikel 39 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) bepaalt dat gegevens die in een productpaspoort terechtkomen, tot stand moeten zijn gekomen via test-, meet- of berekeningsmethoden die betrouwbaar, nauwkeurig en reproduceerbaar zijn. Artikel 40 vult dat aan met een verbod: een product, of de software of algoritmes daarin, mag niet zo zijn ingericht dat de prestaties tijdens een meting gunstiger uitvallen dan in normaal gebruik, en de prestaties mogen ook niet na verloop van tijd verslechteren op een manier die de gestelde eisen omzeilt. Voor wie gegevens van een leverancier ontvangt, betekent dit dat de herkomst van een cijfer — welke methode, welke norm, wie heeft gemeten — het aanknopingspunt is. Niet het onderbuikgevoel dat een waarde "logisch" klinkt.

Gericht tot de fabrikant, niet tot de afnemer

Artikel 39 en 40 richten zich op degene die het product test, meet of berekent en vervolgens op de markt brengt: in de praktijk de fabrikant of importeur van het halffabricaat ijzer of staal. De staalhandel, de metaalverwerker of het constructiebedrijf dat het paspoort ontvangt, valt niet onder deze verplichting — die partij is ontvanger, niet opsteller. Deze artikelen geven ook geen instructie aan een afnemer om zelf laboratoriumtests te laten herhalen, en ze fungeren niet als scheidsrechter wanneer twee partijen het oneens zijn over een gemeten waarde. Wat er evenmin uit volgt: welke specifieke norm voor ijzer en staal moet worden gebruikt. Dat wordt per productgroep vastgelegd in gedelegeerde handelingen die er voor deze sector nog niet zijn.

Nog geen vaste ingangsdatum

Een vaste datum waarop deze eisen voor ijzer en staal gaan gelden, staat nog niet vast. Wat wel vaststaat: de ESPR zelf, met de artikelen 39 en 40, is al in werking getreden, maar de concrete productregels — inclusief eventuele normen voor test- en meetmethoden specifiek voor ijzer en staal — moeten nog via een gedelegeerde handeling worden vastgesteld. Volgens het werkprogramma van de Europese Commissie voor de periode 2025-2030 wordt de eerste gedelegeerde handeling in 2026 verwacht, met verplichtingen die daarna nog een periode later ingaan. Tot die handeling er is, gelden er voor ijzer en staal geen verplichte productpaspoorten, en dus ook geen wettelijk voorgeschreven controlepunten voor de gegevens erin.

Waar op te letten bij ontvangen gegevens

In de praktijk komt het neer op een paar stappen die in logische volgorde te doorlopen zijn. Eerst: nagaan welke test-, meet- of berekeningsmethode aan een gegeven ten grondslag ligt, en of dat is terug te voeren op een norm, certificaat of testrapport in plaats van op een los cijfer zonder toelichting. Daarna: beoordelen of die onderbouwing traceerbaar is — is er een document waarnaar verwezen wordt, of blijft het bij een bewering. Vervolgens is het de moeite waard om te letten op signalen die aansluiten bij wat artikel 40 wil voorkomen: een waarde die opvallend gunstiger is dan vergelijkbare producten, zonder dat daar een duidelijke technische verklaring bij zit. Ook praktisch: de onderbouwende documenten van de leverancier apart bewaren naast het paspoort zelf, want het tien jaar hosten van het paspoort door ferropas.eu betreft het paspoort, niet automatisch de brondocumenten die de leverancier heeft aangeleverd. En bij twijfel over een specifiek geval: dat navragen bij de leverancier of de officiële verordeningstekst raadplegen, in plaats van er zelf een oordeel over te vellen.

De grondslag: artikel 39 en 40 ESPR

Dat gegevens in een productpaspoort op een controleerbare methode moeten berusten, volgt uit artikel 39 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781), dat eisen stelt aan de betrouwbaarheid, nauwkeurigheid en reproduceerbaarheid van test-, meet- en berekeningsmethoden. Dat gegevens niet kunstmatig gunstig mogen worden voorgesteld of na verloop van tijd mogen verslechteren, volgt uit artikel 40 van diezelfde verordening, dat omzeiling en achteruitgang van prestaties verbiedt. Beide artikelen zijn generiek geformuleerd en gelden voor producten in het algemeen; hoe ze concreet uitwerken voor ijzer en staal hangt af van de productspecifieke gedelegeerde handeling die nog moet volgen.

Wie nu al met een leverancier werkt, kan alvast navragen op basis van welke methode of norm de opgegeven waarden zijn vastgesteld en die onderbouwing bewaren. Zodra de gedelegeerde handeling voor ijzer en staal is gepubliceerd, wordt hier aangevuld welke normen en controlepunten daarin concreet worden voorgeschreven.

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

Aansluiten bij de test-, meet- en berekeningsmethoden uit artikel 39

Artikel 39 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) regelt dat de gegevens in een productpaspoort tot stand komen volgens vastgestelde test-, meet- en berekeningsmethoden. Deze methoden worden per productgroep uitgewerkt in de gedelegeerde handelingen — voor staal is dat nog niet gepubliceerd. Praktisch betekent dit voor een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers dat een gegeven zoals het gerecyclede aandeel of een CO2-waarde niet zomaar een getal is dat een leverancier doorstuurt: er hoort een methode achter te zitten waarmee dat getal is bepaald. Wie gegevens ontvangt, kan daarom vragen op basis van welke methode een cijfer is berekend, ook zonder dat er al een definitieve methode voor staal is vastgesteld.

Voorkomen dat prestaties worden omzeild of verslechterd

Artikel 40 van de ESPR gaat over het voorkomen van omzeiling en verslechtering van prestaties: het is niet de bedoeling dat een product tijdens een test andere eigenschappen vertoont dan bij normaal gebruik of dat een fabrikant de prestaties van een product laat verslechteren zodra het eenmaal is goedgekeurd of gecertificeerd. Voor een metaalverwerker of constructiebedrijf dat halffabricaten inkoopt, betekent dit dat een gegeven dat op één moment is vastgesteld — bijvoorbeeld bij de eerste levering van een legering — niet vanzelf blijft gelden voor latere leveringen. De achterliggende gedachte van artikel 40 is dat de werkelijke, gebruikte prestatie overeenkomt met de opgegeven prestatie, en dat is iets waar een afnemer in de praktijk zelf oplettend op moet blijven, ook bij een vaste leverancier.

Zelf nagaan of de aangeleverde gegevens aannemelijk zijn

Nergens in de ESPR staat een verplichting voor de afnemer om leveranciersgegevens zelf te controleren of te certificeren. Wat er wel uit voortvloeit — via de methoden van artikel 39 en het uitgangspunt van artikel 40 dat prestaties reëel moeten zijn — is dat een bedrijf er belang bij heeft om aangeleverde gegevens te kunnen plaatsen: komt de waarde overeen met wat voor dit type staal gebruikelijk is, is de herkomst van het gegeven te herleiden, en is duidelijk wie welk deel van het paspoort heeft aangeleverd. Voor een bedrijf met 10 tot 100 medewerkers is dit meestal geen apart controleteam, maar een vaste stap bij het inboeken van een levering: een korte blik op de onderbouwing naast de factuur en de pakbon.

Waar het misgaat in de praktijk

Een leverancier levert een getal zonder onderbouwing. Er komt een percentage gerecycled materiaal binnen, maar niet welke berekeningsmethode daaraan ten grondslag ligt. Zonder die informatie is niet te zien of het getal is bepaald volgens een methode die aansluit bij artikel 39, of dat het een schatting is.

Gegevens wijzigen niet, terwijl het productieproces wel is aangepast. Een leverancier wijzigt bijvoorbeeld de smeltroute of het aandeel schroot, maar het paspoort blijft ongewijzigd. Dit raakt precies aan wat artikel 40 wil voorkomen: dat een eenmaal vastgestelde prestatie los komt te staan van de werkelijke, actuele productie.

Gegevens van verschillende leveranciers worden zonder toelichting samengevoegd. Bij een samengesteld halffabricaat kunnen cijfers van meerdere partijen naast elkaar staan zonder dat duidelijk is welk deel van wie komt. Wie hiermee te maken heeft, leest meer over de aanpak hiervan bij hoe voeg ik gegevens van verschillende leveranciers samen in één paspoort.

Gegevens uit een land buiten de EU zijn moeilijk te verifiëren. Bij invoer van staal van buiten de Unie is er vaak geen directe manier om de onderliggende meetmethode te controleren; de achtergrond hiervan staat bij hoe weet ik of gegevens van mijn buitenlandse leverancier kloppen.

Een leverancier verwijst naar een NDA om onderbouwing te weigeren. Vertrouwelijkheid en het aanleveren van onderbouwde gegevens worden soms tegenover elkaar gezet, terwijl daar met de juiste afspraken een werkbare vorm voor te vinden is — zie kan ik een nda afspreken en toch aan het paspoort voldoen.

Wat u kunt vastleggen

  • De gevraagde onderbouwing per gegeven. Welke waarden worden opgevraagd en welke methode of norm daarbij horen — een overzicht hiervan staat bij Welke gegevens moet ik bij mijn leverancier van staal opvragen?
  • Een contractuele afspraak over aanlevering en actualisatie. Vastleggen wanneer gegevens worden geleverd, in welke vorm, en wat er gebeurt als het productieproces wijzigt — hoe dat in een inkoopcontract kan worden opgenomen, staat bij Hoe leg ik de levering van paspoortgegevens vast in mijn inkoopcontract?
  • Een vaste werkwijze voor wat te doen bij ontbrekende of onvolledige gegevens, inclusief het moment waarop dit wordt opgevolgd bij de leverancier — zie Mijn leverancier levert de gegevens niet — wat kan ik doen?
  • Een intern logboek van ontvangen gegevens per levering, met datum, leverancier en de bijbehorende onderbouwing, zodat een gegeven later herleidbaar is
  • Een korte interne checklist voor wie de gegevens inboekt, met daarin de vraag of een waarde aannemelijk is gezien eerdere leveringen van dezelfde leverancier of hetzelfde type staal

Dit is geen juridisch advies. Deze pagina geeft algemene informatie over de regelgeving waar dit platform over gaat. Wij kennen uw situatie niet. Bij twijfel over uw eigen geval raadpleegt u een jurist of de bevoegde toezichthouder.

Geschreven met AI op basis van de bronnen hierboven, gecontroleerd door een mens op 2026-08-22. Klopt er iets niet? Laat het weten — correcties krijgen voorrang.