Czy jestem importerem czy producentem zgodnie z ESPR?

Producent lub importer: różnica polega na tym, kto wprowadza produkt na rynek

Kto jest ubicowany w UE i produkuje, powierza produkcję lub wprowadza na rynek produkt ze stali lub żelaza pod własną nazwą lub marką, uważany jest za producenta. Kto sprowadza produkt spoza UE i jako pierwszy wprowadza go na rynek UE, uważany jest za importera. Chodzi więc nie o pytanie, kto fizycznie walcował lub odlewał metal, ale o to, kto jest odpowiedzialny za wprowadzenie go na rynek: strona, która wprowadza produkt w imieniu siebie na rynek UE, ponosi związane z tym obowiązki. Artykuł 27 ESPR opisuje, czego oczekuje się od producenta, artykuł 29 — czego oczekuje się od importera. Oba artykuły opierają się na faktycznej roli, a nie na wyborze: przedsiębiorstwo nie określa się jako producent lub importer, ale takie jest na podstawie tego, co robi z produktem.

Dla kogo to jest istotne i dla kogo nie

To rozróżnienie ma znaczenie dla przedsiębiorstw, które faktycznie produkują półfabrykaty ze stali i żelaza lub importują je z kraju spoza UE i jako pierwsze wprowadzają je na rynek UE. Hurtownia stali, która kupuje profile, blachy lub rury od dostawcy już ubicowanego w UE i następnie odsprzedaje te produkty przetwórcy metalu, w większości przypadków nie jest producentem ani importerem, ale dystrybutorem — trzecią rolą, którą ESPR traktuje osobno i która nie podlega artykułowi 27 ani artykułowi 29. Również przedsiębiorstwo, które jedynie obróbia stal (piła, zginanie, spawanie) bez wprowadzania jej na rynek pod własną nazwą jako nowego produktu, niekoniecznie musi być traktowane jako producent; zależy to od pytania, czy powstaje nowy produkt oferowany pod własną nazwą. Ta sekcja dotyczy rozróżnienia producent/importer, tak jak jest ono określone w ESPR; nie dotyczy ona pytania, jakie konkretne wymagania dotyczą karty produktu ze stali i żelaza — te wymagania wynikają z osobnej delegowanej ustawy, która jeszcze nie istnieje.

Kiedy to rozróżnienie będzie obowiązywać, nie jest jeszcze ustalone

Nie ma jeszcze ustalonej daty, kiedy obowiązki wynikające z artykułu 27 i artykułu 29 dla półfabrykatów żelaznych i stalowych faktycznie wejdą w życie. Zgodnie z planem pracy Komisji Europejskiej dla ESPR (2025-2030) pierwsza delegowana uchwała dla tej grupy produktów oczekiwana jest w 2026 r., a obowiązki wynikające z niej mają wejść w życie osiemnaście miesięcy po opublikowaniu. Na tej podstawie liczy się około 2028 r., ale to jest przewidywanie, a nie zobowiązanie: dopóki delegowana uchwała nie zostanie opublikowana, nie ma również ustalonej daty wejścia w życie. Do tego czasu ogólne obowiązki wynikające z ESPR nie dotyczą jeszcze tej grupy produktów. Gdy tylko delegowana uchwała będzie opublikowana, data zostanie tutaj wymieniona.

Jak to określić w praktyce

Pierwsze pytanie to skąd pochodzi produkt: czy został wyprodukowany w UE, czy pochodzi spoza UE na rynek UE? W przypadku produkcji w UE strona, która oferuje produkt pod własną nazwą lub marką, pojawia się jako producent. W przypadku pochodzenia spoza UE strona, która po raz pierwszy wprowadza produkt na rynek UE, pojawia się jako importer, nawet jeśli ta strona sama nie produkowała produktu. Drugie pytanie to czja nazwa lub marka znajduje się na produkcie: przedsiębiorstwo, które powierza produkcję półfabrykatu stronie trzeciej, ale wprowadza go na rynek pod własną nazwą, podlega roli producenta, niezależnie od tego, kto faktycznie walcował lub odlewał. Trzecie pytanie to kto jest pierwszą stroną rynkową w UE: w łańcuchu kilku przedsiębiorstw w UE zwykle tylko pierwszy ogniwo jest producentem lub importerem, a strony później są dystrybutorem. Kto po przejściu przez te pytania nie rozpoznaje żadnej z tych ról u siebie, może sprawdzić, czy ma zastosowanie rola dystrybutora; ta rola niesie ze sobą inne obowiązki, które nie zostały tutaj omówione.

Na czym to opiera się: artykuł 27 i artykuł 29 ESPR

Rozróżnienie między producentem a importerem wynika bezpośrednio z logiki ESPR: artykuł 27 opisuje obowiązki producentów, artykuł 29 – obowiązki importerów. Oba artykuły są zbudowane wokół faktycznego wprowadzenia produktu na rynek, a nie wokół samej produkcji fizycznej. Dlatego właśnie przedsiębiorstwo, które zleca produkcję, ale samo wprowadza produkt na rynek, jest uznawane za producenta, a przedsiębiorstwo, które odsprzedaje produkt już handlowany w UE, nie podlega żadnemu z tych artykułów.

Kto chce sprawdzić, która rola ma zastosowanie do jego działalności gospodarczej, może zapoznać się z tekstem artykułu 27 i artykułu 29 Rozporządzenia (UE) 2024/1781 poprzez podane poniżej źródło, i porównać swoją sytuację z pytaniami zawartymi w tym artykule: skąd pochodzi produkt, czyje nazwisko jest na nim napisane i kto jako pierwszy wprowadza go na rynek UE.

Na czym opiera się ta informacja

Samo rozporządzenie znajduje się na EUR-Lex. Informujemy o każde stwierdzeniu; nie musisz nam ufać.

Co konkretnie musisz zrobić

ESPR wprowadza wyraźne rozróżnienie między producentami a importerami, a to rozróżnienie określa, jakie zobowiązania mają zastosowanie. Obie role są związane z produktowym paszportem, ale charakter zobowiązań się różni. Dla przedsiębiorstwa handlowego pobierającego stal z Turcji, Indii lub Chin i sprzedającego ją w UE, pytanie "czym ja właściwie jestem" nie jest zatem kosmetyczne — określa całą dalszą procedurę.

Producent to zgodnie z artykułem 27 ESPR osoba, która wytwarzą produkt, lub zleca jego zaprojektowanie lub wytworzenie, i wprowadza go do obrotu pod własną nazwą lub marką. Importer to zgodnie z artykułem 29 osoba, która wprowadza produkt pochodzący z kraju spoza UE na rynek UE. Kto łączy obie role — na przykład zlecając walcowanie stali w fabryce spoza UE i sprzedając ją pod własną marką — powinien unikać zbyt szybkiego dokonania rozróżnienia na podstawie "kto to fizycznie produkuje", ale na podstawie kto wprowadza to do obrotu pod jaką nazwą. Ten ostatni punkt wiąże się z pytaniem Sprzedaję stal pod własną marką — jakie obowiązki mnie czekają?ponieważ również przedsiębiorstwo handlowe, które nie produkuje stali, może poprzez sposób obrotu wpaść w rolę producenta.

Czego się od Ciebie oczekuje

Jako producent: zapewnić, że produkt spełnia wymogi

Artykuł 27 ESPR возлагает odpowiedzialność za zawartość produktowego paszportu na producenta. Oznacza to, że producent odpowiada za dokładność danych, które do niego wchodzą: skład, pochodzenie, właściwości techniczne i reszta tego, co wymagać będzie odpowiednia delegowana handlowość dla stali. Dla producenta stali zatrudniającego od 10 do 100 pracowników oznacza to praktycznie, że dane, które już teraz rozrzucone są po całym przedsiębiorstwie — w certyfikacie jakości, zleceniu pracy, systemie ERP — muszą być zebrane w uporządkowany sposób, w formie, która jest czytelna maszynowo i może być powiązana z kodem QR. To mniej zadanie prawne niż zadanie jakości danych.

Jako importer: sprawdzić przed wprowadzeniem na rynek

Artykuł 29 ESPR nakłada na importera inny rodzaj zobowiązania: nie opracowanie paszportu, lecz sprawdzenie, czy producent spoza UE to już zrobił i czy paszport spełnia wymogi, zanim produkt wejdzie na rynek UE. Dla przedsiębiorstwa handlowego importującego stal oznacza to, że musi być moment w procesie zakupowym, w którym to jest sprawdzane — nie w retrospekcji, gdy produkt już został sprzedany dalej. Kto napotyka tutaj problem, ponieważ dostawca spoza UE sam nie dostarcza paszportu, znajduje więcej punktów zaczepienia u Mój producent znajduje się poza Unią Europejską — kto wtedy reguluje paszport produktu?.

Jako importer: przechowywać i przekazywać dane producenta

Oprócz zadania kontrolnego, artykuł 29 nakłada na importera również obowiązek przechowywania i obowiązek przekazywania: dane i dokumentacja dostarczone przez producenta muszą pozostać dostępne dla organów nadzoru i muszą być przekazywane w łańcuchu handlowym. Dla przedsiębiorstwa tej wielkości jest to często kwestia tworzenia akt: dla każdej wysyłki, dla każdej partii produkcji, udokumentowanie tego, co zostało odebrane i od kogo.

Obie role: wiedzieć, kiedy się zmienia rola

Przedsiębiorstwo, które zarówno samodzielnie przetwarza stal, jak i sprzedaje stal wytwarzaną przez innych, może dla każdej linii produktów wpaść w inną rolę. To nie punkt teoretyczny: określa, czy przedsiębiorstwo dla danej partii występuje jako producent (artykuł 27) czy jako importer (artykuł 29), z różnymi zobowiązaniami dla każdej partii. Przedsiębiorstwa, które wątpią w swoją pozycję w łańcuchu, również w stosunku do pośredników handlowych, znajdują więcej punktów zaczepienia u Kto jest odpowiedzialny za paszport produktu stali?.

Gdzie dzieje się źle w praktyce

Przedsiębiorstwo handlowe pobierające stal z fabryki spoza UE i sprzedające ją pod własną marką czasami zakłada, że jest "zwyczajnie importerem", podczas gdy obrót pod własną marką właśnie niesie ze sobą cechy roli producenta. To prowadzi do niejasności co do tego, kto powinien dostarczyć jakie dane.

Druga sytuacja: importer otrzymuje od fabryki spoza UE certyfikat jakości, ale nie ustrukturyzowany paszport produktu i błędnie zakłada, że certyfikat jest wystarczający. Zadanie kontrolne z artykułu 29 wymaga czegoś innego niż sprawdzenie certyfikatu jakości.

Trzecia sytuacja: przedsiębiorstwo kupuje półfabrykaty od europejskiego pośrednika handlowego, który z kolei dokonuje zakupów spoza UE, i zakłada, że zobowiązania już ciążą na tym pośredniku. To, która osoba w łańcuchu ma konkretną rolę, zależy od tego, kto wprowadza produkt na rynek UE gdzie i pod jaką nazwą — nie od tego, kto go zakupuje jako pierwszy. To pytanie wiąże się również z pozycją samego handlu pośredniego, zobacz Jakie obowiązki ma dystrybutor lub handlowiec stali?.

Czwarta sytuacja: przedsiębiorstwo sprzedaje przez własny sklep internetowy lub przez platformę handlową do innych krajów UE i nie uważa się za "importera" ponieważ produkt już znajdował się w magazynie w UE. W przypadku sprzedaży transgranicznej w obrębie UE rola importera zwykle nie działa w taki sam sposób jak w przypadku importu spoza UE, ale pytanie o rolę, jaką niesie ze sobą kanał sprzedaży, pojawia się tutaj — zobacz również Co oznacza paszport produktu, jeśli sprzedaję stal za pośrednictwem internetowego rynku?.

Piąta sytuacja: wewnętrznie pytanie "czy jesteśmy producentem czy importerem" traktuje się jako jednorazową kwalifikację prawną, podczas gdy przedsiębiorstwo o zróżnicowanym wzorcu zakupów powinno zadawać to pytanie na nowo dla każdej linii produktowej lub dla każdego dostawcy.

Co możesz dokumentować

Przegląd dla każdej linii produktowej lub dostawcy roli, jaką przedsiębiorstwo w niej pełni: producent zgodnie z artykułem 27 lub importer zgodnie z artykułem 29 ESPR.
Ustalony moment kontrolny w procesie zakupów, w którym sprawdza się, czy dostawca spoza UE dostarczył już paszport produktu, i czy jest on kompletny.
Dossier dla każdej przesyłki lub partii zawierający dokumentację otrzymaną od fabryki spoza UE, w tym datę otrzymania i dane kontaktowe producenta.
Wewnętrzne ustalenia dotyczące tego, kto w przedsiębiorstwie jest odpowiedzialny za ocenę roli u nowych dostawców lub w nowych strukturach sprzedaży (marka własna, platforma handlowa, sprzedaż dalej).
Ustalony format do rejestracji danych dostarczanych przez producenta, aby dane te były również przydatne do samodzielnego opracowania paszportu.

Przedsiębiorstwa, które zastanawiają się, czy można to realizować wewnętrznie czy lepiej zlecić na zewnątrz, znajdują wskazówki w Czy potrzebuję dodatkowego personelu dla paszportu produktu, czy mogę go outsourcować?.

To nie jest porady prawna. Ta strona zawiera ogólne informacje na temat przepisów, których dotyczy ta platforma. Nie znamy Twojej sytuacji. W razie wątpliwości dotyczących Twojego przypadku skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem nadzoru.

Napisane przy użyciu AI na podstawie źródeł powyżej, sprawdzone przez człowieka dnia 2026-08-22. Coś się nie zgadza? Daj nam znać — korekty mają pierwszeństwo.