Jak długo paszport produktu musi być dostępny?

Okres przechowywania nie jest jeszcze określony w prawie

ESPR nakazuje, aby cyfrowy paszport produktu pozostał dostępny, ale dokładna długość okresu nie jest określona w samej rozporządzeniu — będzie określana dla każdej grupy produktów w drodze delegowanego aktu. Artykuł 10 ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) nakłada na uczestnika rynku, który tworzy paszport, obowiązek zapewnienia jego ciągłej dostępności i wiąże czas trwania z tym, co zostanie ustalone dla danej grupy produktów. Dla żelaza i stali taki delegowany akt dotyczący poszczególnych produktów jeszcze nie istnieje. W związku z tym w obecnym momencie nie można podać żadnego minimalnego ani maksymalnego okresu, przez który paszport dla półfabrykatów stalowych musi pozostać dostępny — będzie to określone dopiero po opublikowaniu przez Komisję Europejską delegowanego aktu dla tej grupy produktów.

Co artykuł 10 reguluje i czego nie reguluje

Artykuł 10 dotyczy dostępności samego paszportu: musi pozostać dostępny do wglądu, nawet jeśli produkt zmieni właściciela lub nie będzie już sprzedawany. Artykuł nie reguluje okresów przechowywania wynikających z innych przepisów, takich jak dokumentacja techniczna w ramach zasad oznaczania CE lub dokumentacja, którą producent przechowuje ze względów odpowiedzialności. Te obowiązki istnieją niezależnie od paszportu produktu i nie ulegają zmianie z powodu ESPR. Artykuł 10 nie dotyczy również samego produktu fizycznego ani przechowywania materiału, a jedynie danych cyfrowych o nim zarejestrowanych. Artykuł nic nie mówi również o tym, kto ponosi koszty utrzymania dostępności ani jaki jest sposób techniczny realizacji tego — jest to rzeczą uczestnika rynku i strony hostującej paszport.

Brak ustalonej daty, ale ustalone postępowanie

Nie można podać daty, w której okres przechowywania dla żelaza i stali zostanie określony, ponieważ odpowiedni delegowany akt nie został jeszcze opublikowany. To, co jest ustalone, to szersze postępowanie, w ramach którego się to odbędzie: w planie pracy ESPR na okres 2025-2030 przewidywany jest pierwszy delegowany akt w 2026 roku, a obowiązki wchodzą w życie kilka miesięcy później. Plan pracy ten wskazuje tempo, w jakim Komisja zajmuje się grupami produktów, ale nic konkretnego na temat czasu trwania obowiązku dostępności dla półfabrykatów stalowych — wynika to dopiero z treści samego aktu, gdy już będzie dostępny. Do tego czasu dla tej grupy produktów nie obowiązuje żaden ustawowy obowiązek posiadania cyfrowego paszportu produktu i w związku z tym również żaden ustawowy okres przechowywania dla niego.

Co to oznacza dla tych, którzy już teraz pracują z paszportami

Dla tych, którzy już pracują z paszportem produktu lub go przygotowują, pierwszym krokiem jest sprawdzenie, czy dla ich własnego segmentu produktu został już opublikowany delegowany akt — dopóki tak nie jest, dokładny okres przechowywania po prostu nie jest jeszcze określony i nie można nic konkretnego na ten temat powiedzieć. Drugim krokiem jest utrzymanie wewnętrznej dokumentacji w porządku niezależnie od tej niepewności: dane dotyczące pochodzenia, składu i przetwarzania stali pozostają istotne niezależnie od tego, kiedy zostanie określona terminem ustawowym. Trzecim krokiem jest spojrzenie na praktyczną stronę hostowania: paszport musi gdzieś być przechowywany, a ten wybór jest niezależny od kwestii jak długo prawo ostatecznie będzie wymagać. Ferropas hostuje paszporty przez okres dziesięciu lat jako własne zobowiązanie z tytułu świadczenia usług — jest to zobowiązanie handlowe platformy, a nie realizacja okresu ustawowego z artykułu 10. Jeśli delegowany akt dla stali później przewiduje dłuższy lub krótszy okres, stanowi to dodatkowy obowiązek ustawowy, który jest niezależny od tego, co platforma oferuje jako usługę.

Podstawa: artykuł 10 i rejestr w artykule 13

To wyjaśnienie wynika z artykułu 10 ESPR (Rozporządzenia (UE) 2024/1781), który opisuje wymogi dotyczące cyfrowego paszportu produktu, w tym obowiązek zapewnienia ciągłej dostępności przez okres określony dla każdej grupy produktów. Ponadto istotny jest artykuł 13 ESPR, który reguluje rejestr cyfrowych paszportów produktów: rejestr ten przechowuje dane rejestracyjne i unikalne kody identyfikacyjne, niezależnie od tego, czy paszport poszczególnego produktu jest nadal dostępny za pośrednictwem zwykłych kanałów. Rejestr stanowi w ten sposób dodatkową warstwę obok obowiązku dostępności wynikającego z artykułu 10, mającej na celu utrzymanie danych w stanie umożliwiającym kontrolę na potrzeby nadzoru i weryfikacji.

Jeśli teraz przygotowujesz paszport produktu dla żelaza lub stali, najlepiej jest od razu w strukturyzowany sposób zarejestrować własne dane źródłowe (pochodzenie, skład, etapy przetwarzania), niezależnie od jeszcze nieokreślonego terminu przechowywania wymaganego przez prawo, i śledzić publikację produktospecyficznego aktu delegowanego, aby sprawdzić, jaki ostatecznie w nim się pojawi.

Na czym opiera się ta informacja

Samo rozporządzenie znajduje się na EUR-Lex. Informujemy o każde stwierdzeniu; nie musisz nam ufać.

Co konkretnie musisz zrobić

Producent stali lub półfabrykatów ze stali, który wprowadza je na rynek, chce wiedzieć, jak długo powiązane dane cyfrowe muszą pozostać dostępne w jakimś miejscu. To nie jest tylko kwestia IT ("ile lat wynajmujemy pamięć masową"), ale także organizacyjna: ktoś musi zapewnić, że te dane pozostaną dostępne, nawet jeśli wiele zmieni się wewnątrz organizacji. Artykuł 10 rozporządzenia ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) precyzuje wymóg, że paszport produktu musi być dostępny tak długo, jak jest to istotne dla danego produktu — dokładny okres będzie ustalony dla każdej kategorii produktu w akcie delegowanym. W przypadku stali i półfabrykatów ze stali taki akt jeszcze nie istnieje, więc konkretna liczba lat nie może zostać podana w tym momencie.

To, że czas trwania nie jest jeszcze określony, nie oznacza, że nie ma nic do zrobienia. Obowiązek wcześniejszego ustalenia kto jest odpowiedzialny za tę dostępność, oraz jak to jest zorganizowane, już istnieje.

Czego się od Ciebie oczekuje

Organizowanie dostępności przez cały cykl życia produktu

Artykuł 10 rozporządzenia ESPR wiąże okres przechowywania z produktem, a nie z przedsiębiorstwem. W praktyce oznacza to, że dystrybutor stali lub przetwórca metali zatrudniający od dziesięciu do stu pracowników nie może zadowolić się "hostujemy paszport tak długo, jak jesteśmy klientem naszego dostawcy oprogramowania". Dane muszą pozostać dostępne dla każdego, kto później używa, przetwarza lub demontuje produkt — również jeśli to nastąpi lata po pierwszej sprzedaży. W przypadku półfabrykatów, które są włączane do innych produktów, okres ten może być długi. Jeśli ktoś powierzy to wyspecjalizowanej firmie hostingowej, powinien zadbać o to, aby umowa zawierała postanowienia odzwierciedlające to, co będzie zawarte w akcie delegowanym, zamiast trwać przez określony okres czasu, który przypadkiem wynosi trzy lub pięć lat.

Utrzymywanie dostępności poprzez rejestr

Artykuł 13 rozporządzenia ESPR wymaga rejestracji paszportu w rejestrze centralnym. Rejestr zawiera między innymi odnośnik do miejsca, w którym paszport faktycznie się znajduje. Dla przedsiębiorstwa oznacza to, że rejestracja nie jest czynnością jednorazową: jeśli paszport zmienia firmę hostingową, zmienia format, lub samo przedsiębiorstwo zmienia infrastrukturę, odnośnik musi pozostać aktualny tak długo, jak paszport musi istnieć. To, co rejestr cyfrowych paszportów produktów dokładnie zawiera i kto go prowadzi, jest bezpośrednio związane z pytaniem, jak długo wszystko musi pozostać dostępne: paszport, który technicznie jeszcze istnieje, ale którego wpis w rejestrze wskazuje na już nieistniejące miejsce, faktycznie nie spełnia wymagań.

Ciągła dostępność, również w przypadku zmian w przedsiębiorstwie

Obowiązek nie kończy się w przypadku fuzji, przejęcia, upadłości lub zamknięcia przedsiębiorstwa, które doprowadziło do utworzenia paszportu. Dla małego lub średniego przedsiębiorstwa jest to jedna z mniej oczywistych konsekwencji: obowiązek przechowywania nie jest związany z istnieniem przedsiębiorstwa, ale z produktem, który wciąż jest w obiegu. To natychmiast rodzi pytanie co dzieje się z paszportem produktu, gdy przedsiębiorstwo zaprzestaje działalności — pytanie, które ze względu na charakter tego obowiązku nie jest teoretyczne, szczególnie nie w sektorze obfitującym w mniejsze, wyspecjalizowane przedsiębiorstwa dostarczające podzespoły.

Gdzie dzieje się źle w praktyce

Pierwsza sytuacja: umowa hostingowa z dostawcą IT wygasa po kilku latach, a nikt wcześniej nie uzgodnił, co stanie się z danymi po wygaśnięciu umowy. Paszport faktycznie znika, podczas gdy produkt jest jeszcze używany przez lata.

Druga sytuacja: podczas przejęcia dokumentacja produktu jest przekazywana, ale dostęp do systemu, w którym znajdowały się paszporty produktów, nie jest. Kupujący ma stal, ale nie ma klucza do powiązanych danych.

Trzecia: przedsiębiorstwo prawidłowo rejestruje paszport w momencie utworzenia, ale zapomina zaktualizować wpis w rejestrze, gdy później przechodzi do innego systemu do powiązania danych z własnym systemem ERP lub magazynowym. Kod QR na produkcie wskazuje wtedy na adres, który nie jest już aktywnie utrzymywany.

Czwarta sytuacja powstaje podczas rejestracji partii: partia stali zarejestrowana jako partia, jest później dzielona i odsprzedawana w mniejszych częściach. Jeśli nie ustalono z góry, jak rejestracja partii w porównaniu z rejestracją poszczególnych sztuk ma się do obowiązku przechowywania na dostawę częściową, wówczas nie jest jasne, kto jest odpowiedzialny za dostępność danych dla której części partii.

Piąta: przedsiębiorstwo zakłada, że okres przechowywania wynoszący pięć lub dziesięć lat (jak to jest zwyczajowe w innym ustawodawstwie) ma tutaj zastosowanie automatycznie, i организует przechowywanie na tej podstawie. Ponieważ rzeczywisty okres dla stali musi być jeszcze określony w drodze aktu delegowanego, to założenie nie jest obecnie poddawane ocenie — a rzeczywisty okres może być zarówno krótszy, jak i dłuższy.

Co możesz dokumentować

Umowa hostingowa, która nie kończy się wraz z końcem okresu umowy, ale wyraźnie przewiduje przeniesienie lub przedłużenie, gdy okres przechowywania będzie znany z aktu delegowanego.
Wewnętrzne wskazanie, kto jest odpowiedzialny za aktualizację wpisów w rejestrze, włącznie z tym, co musi się stać w przypadku zmiany systemu.
Procedura zmian w działalności przedsiębiorstwa (przejęcie, fuzja, wstrzymanie), w której określono, jak dostęp do danych paszportu jest przenoszony, a nie tylko same dane.
Przegląd, które kody identyfikacyjne odpowiadają której partii lub któremu produktowi, szczególnie w przypadku podziału partii — jest to zgodne ze sposobem, w jaki każdy produkt otrzymuje unikalny kod identyfikacyjny .
Dokumentacja dla każdej kategorii produktu z datą rejestracji, używaną stroną hostingową i wszelkimi zmianami w tym zakresie, aby podczas kontroli można było łatwo wykazać, że dostępność była zawsze zagwarantowana.
Stała kontrola przy każdej zmianie w pliku danych dostarczonym na potrzeby paszportu, aby natychmiast było jasne, czy zmiana w pliku wiąże się również ze zmianą terminu przechowywania.

Gdy akt delegowany dotyczący żelaza i stali ustali konkretny okres przechowywania, zostanie on tutaj uzupełniony. Do tego czasu chodzi przede wszystkim o prawidłowe przydzielenie odpowiedzialności za dostępność — ta część obowiązku jest bowiem już określona.

To nie jest porady prawna. Ta strona zawiera ogólne informacje na temat przepisów, których dotyczy ta platforma. Nie znamy Twojej sytuacji. W razie wątpliwości dotyczących Twojego przypadku skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem nadzoru.

Napisane przy użyciu AI na podstawie źródeł powyżej, sprawdzone przez człowieka dnia 2026-08-22. Coś się nie zgadza? Daj nam znać — korekty mają pierwszeństwo.