czy muszę dokumentować pochodzenie rudy żelaza w paszporcie produktu

Jeszcze nie określono w samym tekście ESPR

Czy pochodzenie rudy żelaza musi być zawarte w cyfrowym paszporcie produktu dla stali, nie jest to wyraźnie określone w ESPR. Rozporządzenie (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) reguluje w artykułach 5 do 7 fakt, że będą grupy produktów z własnymi wymogami, i jakie informacje cyfrowy paszport produktu może zawierać co najmniej zgodnie z artykułem 10 — pomyśl o zrównoważonym rozwoju, pochodzeniu materiałów, zawartości odpadów poddanych recyklingowi i śladu węglowym jako kategoriach. Jednak które dokładnie dane będą obowiązkowe dla żelaza i stali, w tym pytanie, czy będzie to aż do poziomu rudy, zostaną określone dopiero w aktach delegowanych, które będą specyficzne dla tej grupy produktów. Te akty jeszcze nie istnieją.

Dotyczy to całego łańcucha, nie tylko kopalni

To pytanie pojawia się nie tylko dla tych, którzy sami wydobywają lub importują rudę. Hurtownik stalowy lub przetwórca metali, który kupuje i sprzedaje półfabrykaty, będzie miał do czynienia z tym samym pytaniem, gdy paszport stanie się obowiązkowy, ponieważ dane o pochodzeniu będą musiały być zarejestrowane i przekazane gdzieś w łańcuchu — niekoniecznie zebrane przez każde ogniwo samo w sobie, ale dostępne dla paszportu związanego z produktem. Rozróżnienie, które prawdopodobnie będzie obowiązywać (i które jest już widoczne w tym, jak inne dane dotyczące metali są konfigurowane), to różnica między "skąd pochodzi ruda żelaza" a "jaki jest udział złomu w stosunku do materiału pierwotnego w taligu". To ostatnie to osobne pytanie z własnym podejściem, opisane w jak rejestrujesz udział złomu w taligu. Pochodzenie rudy dotyczy źródła materiału pierwotnego; udział złomu dotyczy składu taligu. Oba mogą trafić osobno do paszportu, lub żaden z nich — to dokładnie to, co jeszcze nie jest określone.

To pytanie również nie dotyczy CBAM. Mechanizm Dostosowania Granicznych Emisji Dwutlenku Węgla rejestruje emisje przy imporcie stali i żelaza z krajów spoza UE i jest to inny instrument z innym obowiązkiem sprawozdawczym. Co CBAM oznacza dla importu stali, jest opisane na stronie o CBAM i stali; osoby, które już się z tym spotykają, natomiast już napotykają na podobne pytanie — mianowicie czy i jak należy wykazać pochodzenie materiału surowego. To doświadczenie będzie później istotne, ale sam obowiązek wynika z innego aktu prawnego.

Ustalone: brak jeszcze aktu delegowanego dla stali

Data, kiedy to będzie jasne, nie jest jeszcze ustalona. Zgodnie z planem pracy ESPR 2025-2030 pierwszy akt delegowany dla priorytetowych grup produktów oczekiwany jest w 2026 roku, z obowiązkami obowiązującymi dopiero osiemnaście miesięcy później. Żelazo i stal są wymieniane jako jedna z grup produktów, dla której ten proces się toczy, ale tekst dokładnie określający, jakie dane muszą być zawarte w paszporcie — i czy pochodzenie rudy jest jednym z nich — jeszcze nie istnieje. Do czasu opublikowania aktu delegowanego dla żelaza i stali nie obowiązuje żaden obowiązek wynikający z ESPR dla tego konkretnego pytania. Gdy akt delegowany dla żelaza i stali się pojawi, ta strona zostanie zaktualizowana z datą i treścią tego obowiązku.

Co robić, gdy zasady nie są jeszcze określone

Czekanie na akt delegowany, to prawidłowa opcja, ale osoby, które już teraz kupują lub odsprzedają rudę, mogą w międzyczasie wykonać prace przygotowawcze. Zaczyna się od sprawdzenia, jakie dane pochodzenia są już dostępne u własnego dostawcy lub importera — często informacja ta jest już zapisana w dokumentach zakupowych lub certyfikatach jakości, nawet jeśli nie ma jeszcze prawnego obowiązku, aby je osobno rejestrować. Drugi krok to przeanalizowanie, jaka dokumentacja już istnieje wokół produktu, na przykład certyfikat inspekcji 3.1; jak ten certyfikat odnosi się do przyszłego paszportu produktu, jest opisane na stronie o certyfikacie inspekcji i paszporcie, a porównanie pokazuje, które dane są już gdzieś ustalone i które jeszcze brakują. Trzeci krok, dla tych, którzy martwią się o informacje wrażliwe konkurencyjnie, takie jak konkretne źródło rudy lub dostawca, to sprawdzenie, co musi być publicznie dostępne, gdy paszport stanie się obowiązkowy — jest to opracowane na stronie dotyczącej danych wrażliwych dla przedsiębiorstw. Kto przejdzie przez te trzy kroki, będzie dobrze przygotowany, gdy pojawi się delegowana uchwała, bez konieczności ustalania teraz czegoś, co później mogło okazać się niepotrzebne.

Podstawa: artykuły 5-7 i artykuł 10 ESPR

Podstawą tej odpowiedzi są artykuły 5 do 7 ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781), które dają uprawnienia do określenia dla każdej grupy produktów — za pośrednictwem delegowanej uchwały — jakie wymagania ekoprojektu i obowiązki informacyjne mają zastosowanie. Artykuł 10 tego samego rozporządzenia zawiera ogólne ramy dla zawartości cyfrowego paszportu produktu, w tym pochodzenie materiałów jako możliwą kategorię, ale artykuł ten sam nie podejmuje decyzji specyficznej dla grupy produktów. Ta decyzja — czy pochodzenie rudy dla stali staje się obowiązkowe — podlega delegowanej uchwale, która jeszcze nie została opublikowana.

Kto chce teraz wiedzieć, które dane z wystarczającą pewnością pojawią się w przyszłym paszporcie stali, znajdzie przegląd na stronie dotyczącej danych w paszporcie produktu stali; ta strona zostanie zaktualizowana, gdy delegowana uchwała dla tej grupy produktów się pojawi, a to będzie także moment, w którym to konkretne pytanie o pochodzenie rudy otrzyma ostateczną odpowiedź.

Na czym opiera się ta informacja

Samo rozporządzenie znajduje się na EUR-Lex. Informujemy o każde stwierdzeniu; nie musisz nam ufać.

Co konkretnie musisz zrobić

Czego się od Ciebie oczekuje

ESPR sama wymienia w artykułach 5 do 7 szereg kategorii, na których mogą opierać się wymagania dotyczące produktów, takie jak trwałość, ponowne użytkowanie, recyclability i ślad węglowy. Pochodzenie surowców jest tam wymieniane jako możliwy punkt uwagi przy wymaganiach dotyczących wydajności i informacji, ale które dane dla stali konkretnie stają się obowiązkowe, nie będzie wiadomo, dopóki delegowana uchwała dla tej grupy produktów nie zostanie opublikowana. Co to oznacza w praktyce, to że przedsiębiorstwo o liczebności od 10 do 100 pracowników nie może teraz z pewnością wiedzieć, czy "skąd pochodzi ta ruda żelaza" stanie się obowiązkowym polem w paszporcie.

Realizacja specyficzna dla produktu za pośrednictwem delegowanej uchwały

Artykuł 10 ESPR opisuje, co cyfrowy paszport produktu musi móc w sensie ogólnym: musi udostępniać dane w znormalizowany sposób, powiązane z unikalną identyfikacją produktu. Które dokładnie dane to są dla stali, zostaje wypełnione dla każdej grupy produktów. Dla przedsiębiorstwa handlowego lub przetwórcy oznacza to, że pytanie o pochodzenie rudy może być odpowiedziane dopiero, gdy wiadomo, co ta specyficzna dla produktu uchwała dla stali nakazuje. Na które dane pojawią się w paszporcie produktu stali? znajduje się przegląd tego, co do tej pory wiadomo o oczekiwanej zawartości.

Rozróżnienie między pochodzeniem rudy a pochodzeniem złomu

W dyskusji wokół stali i gospodarki o obiegu zamkniętym często dokonuje się rozróżnienia między surowcem pierwotnym (rudami) a surowcem wtórnym (złomem). Dla udziału złomu w partii topienia już istnieje więcej praktycznego doświadczenia w jej rejestrowaniu, ponieważ odnosi się to do obliczania CO2 produktu. Przedsiębiorstwo, które teraz myśli o rejestrowaniu pochodzenia, może się łatwiej dostosować do sposobu, w jaki jak określić udział złomu w topce? to opisuje, nawet jeśli to są inne dane niż pochodzenie rud.

Pochodzenie jako część szerszej roszczenia dotyczącego CO2 lub łańcucha dostaw

Nawet jeśli pochodzenie samej rudy nie pojawi się jako osobne, obowiązkowe pole, ta informacja może stać się istotna jako uzasadnienie innego roszczenia, takiego jak emisje CO2 na tonę stali. Producent, który wykazuje, jakie emisje są związane z konkretną partią stali, zazwyczaj musi coś powiedzieć o użytych surowcach i procesie. Ta ścieżka jest opisana na jak wykazać emisję CO2 na tonę stali?. Dla średniego przedsiębiorstwa oznacza to, że dane dotyczące pochodzenia są praktycznie już często rejestrowane gdzieś w łańcuchu, nawet bez jawnego, odrębnego obowiązku przewidzianego przez prawo.

Gdzie dzieje się źle w praktyce

Pierwsza sytuacja, która często się zdarza: nabywca prosi dostawcę o oświadczenie dotyczące pochodzenia rudy, chociaż nie istnieje jeszcze ustanowiona forma ani obowiązek temu służący. Powstaje wówczas dokument, który ma dobre intencje, ale nie odpowiada temu, co paszport faktycznie będzie później wymagać.

Druga sytuacja: przedsiębiorstwa mylą pochodzenie rudy z pochodzeniem samego półfabrykatu (kraj, w którym odbyła się obróbka). To są dwa różne dane, o różnych konsekwencjach — drugie dotyczy na przykład obowiązków CBAM przy imporcie, jak opisano na co oznacza CBAM dla importu stali?, podczas gdy pochodzenie rudy jest innym danem, które niekoniecznie z tym wiąże się automatycznie.

Trzecia sytuacja powstaje, gdy producent uważa dane dotyczące pochodzenia rudy za zastrzeżone biznesowo i nie chce dzielić się nimi z partnerem handlowym, który składa paszport. To odnosi się do szerszego pytania niezwiązanego z harmonogramem ESPR, mianowicie które dane powinny w ogóle być ujawniane publicznie, a które nie; rozważania tego zagadnienia opisano na czy muszę ujawnić poufne dane biznesowe dotyczące mojej stali?.

Czwarta sytuacja: przetwórca błędnie założył, że ze względu na to, że norma i rodzaj stali zostały już ustalone, pochodzenie surowca jest przez to również niejawnie uregulowane. Ustalenie normy i ustalenie pochodzenia to dwa oddzielne zagadnienia, choć czasem są łączone w jednym certyfikacie.

Piąta, bardziej subtelna sytuacja: przedsiębiorstwo rejestruje informacje o pochodzeniu w formie, która nie odpowiada ustandaryzowanej, cyfrowej strukturze wymaganej dla paszportu przez artykuł 10 ESPR, w wyniku czego informacje te będą musiały zostać ponownie przetworzone.

Co możesz dokumentować

Korespondencja z producentem lub importerem, w której pytane są o pochodzenie wykorzystanych surowców, nawet jeśli nie istnieje jeszcze na to ustalona forma.
Notatki wewnętrzne dotyczące tego, którzy dostawcy standardowo dostarczają dane o pochodzeniu, a którzy nie, aby było to widoczne, gdy tylko zostanie opublikowana delegowana handla dla konkretnego produktu.
Dokumentacja już prowadzona dotycząca udziału złomu w taliżu, ponieważ taka rejestracja pod względem struktury jest często do ponownego wykorzystania dla innych danych łańcucha.
Uzasadnienie używane dla twierdzeń dotyczących CO2 na tonę stali, o ile zawiera już coś dotyczącego pochodzenia surowca.
Istniejący certyfikat kontrolny 3.1, w którym czasem znajduje się już coś na temat pochodzenia materiału; jak ten certyfikat ma się do przyszłego paszportu, opisano na jak certyfikat badań 3.1 odnosi się do paszportu produktu?.
Przegląd osób w ramach własnej organizacji lub łańcucha, które powinny mieć dostęp do danych dotyczących pochodzenia, gdy tylko będą obowiązkowe; zobacz również kto może zapoznać się z którymi danymi z produktowego paszportu?.

Gdy tylko delegowana handla dla żelaza i stali zostanie opublikowana, dokument będzie uzupełniony lub — jeśli tak — w jaki sposób pochodzenie rudy żelaznej powinno być zawarte jako odrębne dane w paszporcie.

To nie jest porady prawna. Ta strona zawiera ogólne informacje na temat przepisów, których dotyczy ta platforma. Nie znamy Twojej sytuacji. W razie wątpliwości dotyczących Twojego przypadku skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem nadzoru.

Napisane przy pomocy AI na podstawie powyższych źródeł, sprawdzone przez człowieka 2026-09-05. Czy coś się nie zgadza? Daj nam znać — korekty mają pierwszeństwo.